Thủ tướng Lý Hiển
Long trả lời phóng viên Stephen Sackur
Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long
nói với BBC rằng căng thẳng Mỹ - Trung trong khu vực là "lo ngại thật sự".Ông Lý Hiển Long có c uộc trả lời
phỏng vấn dài với chương trình HARDtalk của BBC tại Singapore.
Xin giới thiệu một số phần chính
trong cuộc phỏng vấn:
BBC:Vào thời điểm căng thẳng gia
tăng trong vùng, còn ông Donald Trump nói về chính sách "Nước Mỹ trước hết",
chúng ta đã nói về khía cạnh bảo hộ rồi, tình hình đang rất khó cho Singapore?
Nếu quan hệ Mỹ - Trung Quốc trở
nên thật khó khăn, vị thế của chúng tôi cũng khó hơn vì khi đó chúng tôi sẽ bị
buộc phải chọn lựa giữa làm bạn với Mỹ hay Trung Quốc.
BBC:Đó là lo ngại thật sự cho
ông?
Lo ngại thật sự. Hiện nay chúng
tôi là bạn của cả hai. Có vấn đề chứ, nhưng nói chung chúng tôi là bạn của cả
hai, và quan hệ thì tốt.
BBC: Ông có tin rằng quan hệ giữa
Bắc Kinh và Washington có nguy cơ xấu đi nữa?
Theo tôi, mối quan hệ luôn đòi hỏi
sự quan tâm lâu dài của cả hai phía. Tôi chắc chắn Trung Quốc làm như vậy, và
tôi hy vọng Mỹ cũng quan tâm như thế vì ở phía Mỹ, họ có nhiều vấn đề khác phải
lo. Châu Âu, Trung Đông, Ukraine, châu Mỹ Latin. Nếu anh không tập trung cho
quan hệ này, cho cả khía cạnh hai bên cùng thắng và cả những lĩnh vực cạnh
tranh, thì quan hệ có thể xấu đi.
Về Hiệp định Đối tác xuyên Thái
Bình Dương (TPP)
BBC:Một số nước như Úc, New
Zealand nói rằng họ không loại trừ "TPP trừ một", tức là vắng Mỹ. Nhật
thì nói không. Còn Singapore?
Nếu có đồng thuận, và 11 nước -
thay vì 12 - nói "hãy ký kết mà không có Mỹ", Singapore sẽ làm.
Tôi không biết nó có xảy ra không
vì Nhật Bản đã phải có những nhượng bộ đau đớn để Mỹ cũng nhượng bộ. Nếu bây giờ
lại có hiệp định mà Nhật phải nhượng bộ nhưng không có Mỹ, thì cân bằng chính
trị và kinh tế đã đổi rồi.
Tôi không loại trừ nhưng rất khó
đạt được.
BBC:Khi ông quan sát Vương quốc
Anh như một nơi để kinh doanh, là đối tác đầu tư, thương mại, theo ông, Brexit
đã làm Anh mạnh lên hay yếu đi?
Chúng tôi không bỏ phiếu. Theo
chúng tôi, Brexit làm EU yếu đi. Chúng tôi cũng không chắc là nó giúp Anh mạnh
hơn. Bạn có thể vẫn sống, sẽ không đói khi ở ngoài EU, nhưng đó là thị trường
khổng lồ ngay bên cạnh bạn. Bạn vẫn phải làm ăn với họ, và nếu không có ảnh hưởng,
có lẽ bạn sẽ không thể làm tăng ảnh hưởng của mình trên thế giới.
Thương mại và nhân quyền
BBC:Tim Farron, thủ lĩnh đảng Dân
chủ Tự do tại Anh nói rằng "nếu có thỏa thuận thương mại với Singapore, bà
Thủ tướng Theresa May phải nêu vấn đề tự do ngôn luận, báo chí khi đàm
phán." Ông phản ứng thế nào?
Bạn không có kiềm chế khi hỏi tôi
câu hỏi nhỉ.
BBC:Không, nhưng đó không quan trọng
phải không ạ. Quan trọng là ông có sẵn lòng bảo đảm cho báo chí nội địa? Ông có
sẵn lòng nói về tự do lớn hơn cho báo chí tại nước này?
Tôi đâu có bảo các bạn là báo chí
các bạn nên làm gì, tại sao các bạn nghĩ nên bảo tôi cách quản trị đất nước?
Chúng tôi hoàn toàn cởi mở, có hệ
thống internet thuộc hàng nhanh nhất thế giới. Chúng tôi không có tường lửa, muốn
vào trang nào thì vào. Thế hạn chế là gì?
BBC:Vậy nếu chính phủ Anh liên kết
hiệp định thương mại với bảo đảm nhân quyền, tự do báo chí, quyền lao động, quyền
biểu tình ở nước này, ông sẽ…?
Tôi sẽ chờ đọc văn bản đã. Xem
người Mỹ nào. Họ cũng không thiếu tinh thần lên giọng về đạo đức. Họ cổ vũ dân
chủ, tự do ngôn luận, quyền phụ nữ, quyền của người đồng tính, thậm chí là người
chuyển giới. Nhưng họ đâu có áp dụng nó khắp thế giới với các đồng minh đâu. Họ
chỉ làm khi chi phí thấp thôi, khi đó họ sẽ cao giọng.
BBC:Ông không nghĩ là Anh sẽ…
Bạn xem một số nhà sản xuất dầu hỏa
quan trọng nhất thế giới, họ có tuân thủ không? Họ có bị sức ép không?
Người ta vẫn phải làm ăn. Thế giới
thật đa dạng, không có ai độc quyền về đạo đức hay trí khôn.
Nếu chúng ta không chấp nhận điều
này, không cùng phát triển, hợp tác, chấp nhận khác biệt. Các khác biệt về giá
trị, quan niệm, khác biệt trong cả cách ta đặt ra mục tiêu cuộc đời. Nếu không
thế thì khó lắm.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét