Khủng hoảng Venezuela: Đụng độ, triệu người đình công

BBC

            Người biểu tình và cảnh sát đụng độ-AFP

Hàng triệu người dân Venezuela đã tham gia tổng đình công được kêu gọi bởi phe đối lập, gây sức ép đòi Tổng thống Nicolás Maduro tuyên bố hủy bỏ cuộc bầu cử Quốc Hội Lập Hiến.

Cuộc đụng độ giữa cảnh sát và người biểu tình khiến ít nhất ba người thiệt mạng và hơn 300 người khác bị bắt giữ.Ông Maduro nói cuộc biểu tình chỉ là một phần nhỏ và các lãnh đạo biểu tình sẽ bị bắt  giữ. Từ tháng 4/2017, khi các cuộc đảo chính trở nên căng thẳng, gần 100 người đã thiệt mạng trên toàn đất nước.

Người biểu tình đã chặn các con đường tại thủ đô Caracas và các thành phố khác bằng rác và cả đồ nội thất. Phe đối lập cho biết 85% người dân cả nước đã tham gia cuộc biểu tình.

Nhưng tại một số khu vực ở thủ đô được chính phủ kiểm soát, cuộc sống vẫn diễn ra như mọi khi với các cửa hàng vẫn tiếp tục kinh doanh và phố xá nhộn nhịp. Các cơ quan, cán bộ nhà nước cũng làm việc bình thường.

Tại nhiều thành phố, cảnh sát đã sử dụng súng bắn hơi cay tại các cuộc đụng độ với người biểu tình. Một trường hợp thiệt mạng đã được ghi nhận tại vùng ngoại ô Caracas và hai trường hợp khác tại thành phố Valencia ở phía bắc Venezuela.

Hơn 360 người bị bắt trên toàn đất nước, một nhóm nhân quyền địa phương cho biết.

        Người biểu tình lập rào chắn trên phố-Reuters

Colombia, Pháp, Tây Ban Nha, Mỹ và EU đã kêu gọi chính phủ Venezuela hủy bỏ cuộc trưng cầu ý dân về việc thành lập quốc hội mới vào ngày 30/7.

Nhưng ông Maduro từ chối nghe theo lời kêu gọi này.

Trong một phát biểu trên truyền hình, ông tuyên bố mình đã đạt thắng lợi lớn, rằng các nhóm công nghiệp trọng điểm đều không tham gia biểu tình.

"Lao động đã chiến thắng với tình yêu, cuộc sống, và hi vọng; lao động đã giành chiến thắng. Họ (phe đối lập của Venezuela) là những người chưa bao giờ lao động, hãy để họ cứ tiếp tục như vậy, còn chúng ta sẽ tiếp tục tiến về phía trước, hỡi các đồng chí."

"Tôi đã ra lệnh bắt giữ tất cả những thành phần khủng bố cực đoan."

Quốc hội sẽ có quyền xây dựng lại Hiến pháp và thông qua cơ quan lập pháp hiện đang được kiểm soát bởi phe đối lập.

Phe đối lập nói ông Maduro muốn sử dụng Quốc hội để củng cố vị trí quyền lực của mình, trong khi vị Tổng thống này cũng nói rằng Hiến pháp mới sẽ thúc đẩy đối thoại giữa các nền chính trị phân cực.

Phe đối lập đã gia tăng lịch biểu tình trong những ngày cận kề cuộc bầu cử, bao gồm cuộc đình công kéo dài 24 giờ hôm thứ Năm và cuộc tuần hành của người dân vào thứ Bảy.

Cùng lúc đó, Isaias Medina, nhà ngoại giao kì cựu đại diện cho Venezuela tại Liên Hiệp Quốc, đã từ chức, nói rằng ông không thể làm người đại diện cho một chính phủ có những hành động vi phạm nhân quyền.

Đại sứ Venezuela tại Liên Hiệp Quốc, Rafael Ramirez, nói ông Medina đã có biểu hiện "không trung thực" và đã bị sa thải.

Trước đó, nguời đứng đầu Tổ chức các quốc gia châu Mỹ (OAS), Luis Almagro, đã cảnh báo về sự thiệt hại có thể xảy ra bởi tình hình hiện nay, cáo buộc rằng chính phủ của ông Maduro "tay đã nhuốm máu".

"Phía sau mỗi kẻ tình nghi, mỗi tù nhân chính trị, mỗi người bị tra tấn và mỗi người chết đều có một kẻ đứng sau cần phải chịu trách nhiệm," ông Almagro viết trong một báo cáo.

"Nỗi sợ hãi ở trong tâm trí của mỗi người, nhưng chúng ta đều sợ nói ra, chúng ta sợ chuyện này sẽ dẫn đến sự đổ máu."

Ông Almagro từ lâu đã là một rtong những nhà phê bình chính trị thẳng thắn và quyết liệt nhất đối với chính phủ Venezuela.

Vì sao Venezuela rơi vào khủng hoảng?

    - Gần 100 người đã thiệt mạng từ những cuộc đụng độ do căng thẳng chính trị leo thang.

    - Cuộc khủng hoảng kinh tế ngày càng trở nên trầm trọng do sự giảm giá dầu, vốn chiếm tới 95% doanh thu xuất khẩu của Venezuela và từng được sử dụng để hỗ trợ tài chính cho một số chương trình xã hội của chính phủ. Buộc phải cắt giảm chi tiêu công, tổng thống Nicolás Maduro đánh mất sự ủng hộ của nhiều chính trị gia cốt cán.

    - Các nhu cầu thiết yếu, bao gồm thuốc thang và thực phẩm, đều giảm cung.

    - Phe đối lập cáo buộc ông Maduro quản lý nền kinh tế kém và làm suy giảm thể chế dân chủ.

    - Tháng 3/2017, Tòa án Tối cao quyết định sẽ giành quyền kiểm soát Quốc hội. Quyết định này bị thu hồi, nhưng phe đối lập cáo buộc ông Maduro xây dựng một cuộc đảo chính. Việc này đã làm bùng nổ số cuộc biểu tình diễn ra hàng ngày đề nghị ông từ chức.