Vì sao chóp bu Việt Nam dồn dập công du các nước ASEAN?

Thiền Lâm

Hiện tượng đối ngoại đáng chú ý là cùng thời điểm Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc thăm Thái Lan ba ngày từ 17/8/2017, Ban Đối ngoại Trung ương đảng CSVN cũng ra thông báo về việc nhân vật đứng đầu đảng là Nguyễn Phú Trọng sẽ đi thăm cấp nhà nước ở Indonesia và Myanmar từ ngày 22/8 đến 26/8.

Không có tên Chủ tịch nước Trần Đại Quang trong các chuyến công du trên. Có lẽ ông Quang đang “bị bệnh”.

Vì sao lại có những chuyến đối ngoại dồn dập như thế?

Báo The Nation của Thái Lan cho hay ông Phúc và Thủ tướng Thái Chan-o-cha sẽ “nếu quan ngại nghiêm trọng của Việt Nam về tranh chấp tại Biển Đông” và “Cả hai sẽ khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, an ninh và ổn định cũng như tự do hàng hải. Hai thủ tướng cũng sẽ tập trung vào việc thực thi đầy đủ Tuyên bố về ứng xử các bên ở Biển Đông 2002.”

Ẩn ý của những chuyến đi có lẽ nằm ở đây.

Ngay trước những chuyến đi trên, Asean vừa hoàn thành dự thảo khung Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông. Theo nhiều nguồn tin quốc tế, Việt Nam đã thất bại trong việc lồng ghép các từ ngữ trực diện và gay gắt nhắm đến Trung Quốc.

Cần nhắc lại, tại Diễn đàn an ninh khu vực 10 nước Đông Nam Á ở Manila, Philipppines vào ngày 5/8/2017, một hiện tượng hơi “lạ” là Việt Nam đã cố gắng thúc giục các nước Đông Nam Á có lập trường mạnh mẽ hơn đối với việc Trung Quốc bành trướng ở Biển Đông. Việt Nam cũng tìm cách đưa những từ ngữ cứng rắn chống Trung Quốc vào tuyên bố của ASEAN, chẳng hạn vận động ASEAN bày tỏ quan ngại về “việc xây dựng” ở ngoài biển, ý nói đến sự bùng nổ các hoạt động xây đảo nhân tạo của Trung Quốc ở vùng biển có tranh chấp trong những năm gần đây.

               Nguyễn Xuân Phúc thăm Thái Lan. Ảnh: VOV

Việt Nam cũng muốn ASEAN nhấn mạnh trong tuyên bố chung là bộ quy tắc ứng xử (COC) với Trung Quốc ở Biển Đông, hiện đã được lên kế hoạch, sẽ có tính ràng buộc về mặt pháp lý – một điều bị Trung Quốc chống lại.

Thế nhưng theo đài VOA, một nhà ngoại giao tham gia cuộc họp cho biết rằng “Việt Nam đơn thương độc mã đòi có những từ ngữ mạnh mẽ về Biển Đông” trong khi “Campuchia và Phippines không mặn mà thể hiện điều đó”. Một số nhà ngoại giao nói còn có phần chắc Việt Nam sẽ thua trong nỗ lực đòi đưa các từ ngữ cứng rắn chống Trung Quốc vào tuyên bố, khi mà Philippines với tư cách chủ nhà hội nghị có nhiều ảnh hưởng hơn…

Trước đó, Bắc Kinh đe dọa sẽ tấn công một số căn cứ quân sự của Việt Nam ở quần đảo Trường Sa nếu Việt Nam cho phép Repsol – một công ty Tây Ban Nha liên doanh với Việt Nam – tiếp tục khoan thăm dò dầu khí ngay tại Bãi Tư Chính luôn được xem là “thuộc vùng chủ quyền không tranh cãi của Việt Nam”. Vào ngày 24/7/2017, chính quyền Việt Nam đã phải yêu cầu ngừng hoạt động thăm dò khí đốt của Repsol.

Chỉ ít ngày sau đó, Bộ trưởng quốc phòng Việt Nam là Ngô Xuân Lịch đã “bất ngờ” thăm Hoa Kỳ từ ngày 7 – 10/8/2017. Kết quả cuộc gặp với Bộ trưởng quốc phòng Mỹ James Mattis chỉ là “một tàu sân bay Mỹ sẽ thăm Việt Nam vào năm sau”.

Chưa có gì chắc chắn là giới quân sự Hoa Kỳ sẽ “cần Việt Nam hơn là Việt Nam cần Mỹ”, trong khi Mỹ còn phải lo nhiều vấn đề ở nhiều khu vực khác trên thế giới. Vì thế, khả năng Mỹ có can dự vào Biển Đông hay không, và nếu có thì can dự tới mức độ nào, Việt Nam với Mỹ có thể thỏa thuận như thế nào để Việt Nam có thể tăng khả năng quốc phòng của mình để chống lại những bất trắc có thể xảy ra… vẫn là những đáp án mù mờ.

Quả thật, giới chóp bu Việt Nam chưa bao giờ cô đơn đến thế trên trường quốc tế, dù Việt Nam đã thủ đến chẵn một chục “đối tác chiến lược” trong túi. Nhưng quá cay đắng là “đối tác chiến lược toàn diện” lớn nhất của Việt Nam lại là “bạn vàng” Trung Quốc.

Vào những ngày này, Trung Quốc lại tái diễn hoạt động bảo kê cho hàng trăm tàu cá xâm phạm vùng lãnh hải Việt Nam. Liên tiếp xảy ra những vụ ngư dân Việt bị tấn công và bị bắn. Lại những cái chết không thể nhắm mắt của ngư dân trong lúc hải quân Việt Nam vẫn “kiên định bám bờ”…

Trong cơn khốn khó về tâm trạng cô đơn đối ngoại, hẳn Nguyễn Phú Trọng “thăm cấp nhà nước ở Indonesia và Myanmar” là nhằm tìm kiếm một sự đồng thuận mỏng manh, dù chỉ trên phương diện “võ miệng”, để đối phó với Trung Quốc.

Tin liên quan: Tổng Bí thư Trọng đi thăm Indonesia và Myanmar

 BBC

Bản quyền hình ảnhAFP/GETTY

Image captionTổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng thăm Indonesia và Myanmar từ ngày 22=26/8/2017.

Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam sẽ thăm Indonesia và Myanmar từ ngày 22 tới 26/8/2017, theo truyền thông Việt Nam.

Đây là chuyến thăm cấp nhà nước của ông Nguyễn Phú Trọng, được tổ chức theo lời mời của lãnh đạo hai quốc gia thành viên trong khối Asean, báo chí chính thống của Việt Nam đưa tin.

"Nhận lời mời của Tổng thống Cộng hòa Indonesia Joko Widodo, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng sẽ thăm chính thức Cộng hòa Indonesia từ ngày 22 đến ngày 24/8/2017," trang tin của đài truyền hình Việt Nam (Vtv.vn) hôm thứ Sáu cho hay.

"Chuyến thăm nhằm làm sâu sắc hơn nữa quan hệ đối tác chiến lược, tăng cường tin cậy chính trị, củng cố quan hệ hữu nghị, thúc đẩy hợp tác thực chất, tạo lập bước phát triển mới trong quan hệ giữa Việt Nam với Indonesia."

Vẫn nguồn này cho biết thêm: "Nhận lời mời của Tổng thống Cộng hòa Liên bang Myanmar Htin Kyaw, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng cũng sẽ thăm cấp nhà nước Cộng hòa Liên bang Myanmar từ ngày 24 đến ngày 26/8/2017."

"Chuyến thăm nhằm xác định khuôn khổ quan hệ thể hiện dấu mốc mới, tầm cao mới, xung lực mới cho quan hệ hai nước trên tất cả các lĩnh vực."

Hôm thứ Hai, một nhà nghiên cứu chiến lược ngoại giao của Việt Nam, Tiến sỹ Trần Việt Thái từ Học viện Ngoại giao bình luận với báo điện tử Vietnamnet.vn rằng chuyến đi này 'có ý nghĩa lịch sử'.

Ông Trần Việt Thái được tờ báo dẫn lời nói:

"Quan hệ giữa hai nước Việt Nam và Indonesia không chỉ là quan hệ song phương mà còn quan hệ đa phương trong khuôn khổ các nước ASEAN. Mặt khác, quan hệ giữa Việt Nam- Myanmar cũng đang trong quá trình phát triển và ngày càng có nhiều ý nghĩa thiết thực."

Bản quyền hình ảnhLILLIAN SUWANRUMPHA/GETTY

Image captionThủ tướng Việt Nam, ông Nguyễn Xuân Phúc trong chuyến thăm Thái Lan và gặp gỡ với người đồng nhiệm, Thủ tướng Prayut Chan-O-Cha (trái) tại Bangkok hôm 17/8/2017.

'Chuyến đi vận động?'

Tiến sỹ Thái nói thêm với tờ báo mạng thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông:

"Cả Indonesia và Myanmar đều là hai đối tác quan trọng của Việt Nam trong khu vực Đông Nam Á. Vì thế mà chuyến thăm của Tổng Bí thư và lãnh đạo cấp cao lần này không chỉ củng cố nền tảng quan hệ song phương mà còn thúc đẩy việc mở rộng các hợp tác dựa trên các cơ chế, khuôn khổ hợp tác khác trên bình diện đa phương.

"Chuyến thăm này mang nhiều ý nghĩa lịch sử bởi vì đây là lần đầu tiên Tổng Bí thư thăm chính thức Indonesia kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ đối tác chiến lược. Một ý nghĩa nữa mà chuyến thăm mang lại, đó là hứa hẹn mở ra tương lai phát triển quan hệ giữa Việt Nam với Indonesia cũng như với Myanmar trong thời kì mới."

Hôm 20/8, bình luận tại Bàn tròn điểm tin tức và sự kiện trong tuần của BBC Tiếng Việt, Tiến sỹ Phạm Chí Dũng, Chủ tịch Hội nhà báo Độc lập Việt Nam (IJAVN) đưa ra nhận xét về các chuyến thăm nói trên, cũng như một số chuyến đi khác của các lãnh đạo cao cấp tại Việt Nam, ông nói:

"Có lẽ nên để ý tới những chuyến công du dồn dập của giới lãnh đạo Việt Nam. Thứ nhất là ông Nguyễn Xuân Phúc đi Thái Lan trong thời gian vừa rồi và Chủ nhật về."

"Và tuần tới từ ngày 22 cho tới ngày 26/8, ông Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí thư Đảng CSVN sẽ đi Indonesia và Myanmar với những mục tiêu, mục đích nào đó không công bố rõ mà chỉ nói chung chung là vấn đề quan hệ đối ngoại thôi."

"Nhưng theo tôi đây là việc Việt Nam đang cố gắng ra công, ra sức để vận động các nước ở Asean để có những từ ngữ sắc bén, mạnh mẽ hơn để đối phó với Trung Quốc."

Hôm 21/8, hai trang mạng được nhiều người biết rộng rãi ở Indonesisa cũng đưa tin đề cập chuyến thăm của Tổng Bí thư Trọng.

Trang International.Kimpas.com tuy không cho biết chi tiết về chương trình nghị sự của ông Trọng nhưng cho hay nhà lãnh đạo đảng của Việt Nam 'sẽ thăm nghị viện' Indonesia trong chuyến thăm cấp nhà nước theo lời mời của Tổng thống Widodo.

Còn trang NewDetik.com dẫn lời Ngoại trưởng Indonesia cho hay chuyến thăm nhằm 'tăng cường mối quan hệ' giữa hai quốc gia và nói Việt Nam là một trong những đối tác chiến lược quan trọng của Indonesia ở khu vực.

Trang này cũng cho biết Tổng thống Indonesia sẽ tới Việt Nam tham dự Hội nghị Apec 2017 vào tháng Mười Một năm nay.