3933 - Đình bản Tuổi Trẻ Online: dân chủ cơ sở còn xa vời!

Ánh Liên

‘Xây dựng chính quyền thật sự thân thiện, gần dân, trọng dân và vì dân. Phải làm sao để việc thực hiện Quy chế dân chủ và phát huy dân chủ trở thành công việc thường xuyên, liên tục, là động lực phát triển kinh tế - xã hội, là điều kiện để chăm lo tốt hơn đời sống, lợi ích, hạnh phúc của nhân dân.’

Những mỹ từ về ‘Nhà nước của dân, vì dân’ nêu trên không phải xuất phát từ người viết bài, mà đến từ TBT Nguyễn Phú Trọng, người đã có phát biểu trong Hội nghị toàn quốc (16.07), về đánh giá kết quả thực hiện Kết luận số 120-KL/TW của Bộ Chính trị khóa XI về tiếp tục đẩy mạnh, nâng cao chất lượng, hiệu quả việc xây dựng và thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở (Kết luận 120).

Quan điểm trên là tiến bộ, vì bản chất của một nhà nước thực sự mạnh xuất phát từ dân chủ, tức dân được làm chủ. Và dân chủ hay mở rộng quyền làm chủ của nhân dân phải là động lực của phát triển kinh tế - xã hội, chứ không phải là độc tài quyền lực cố hữu. Nếu diễn đạt theo cách ‘thân thiết’ với quan điểm của ông TBT Nguyễn Phú Trọng, thì chính yếu tố mở rộng dân chủ chứ không phải cái nào khác sẽ góp phần hiện thực hóa nhóm giải pháp mà từ năm 2016 ông TBT đã đề ra, đó là: kiểm soát quyền lực bằng cách nhốt quyền lực vào trong lồng quy chế lập pháp.

Họa sĩ biếm họa Lê Anh Phong (Tuổi Trẻ) và chia sẻ cảm súc rất đặc trưng của mình. Ảnh: chụp màn hình

Tất nhiên, mọi sự diễn biến hài hòa và tốt đẹp nêu trên sẽ thực sự diễn ra nếu chính ĐCSVN kiềm chế trong sử dụng quyền lực của mình, một quyền lực ngự trị một cách độc tôn và toàn diện trong suốt 70 năm qua. Không chỉ bởi thời thế với cuộc cách mạng thông tin đang làm gia tăng tính dân chủ tự nhiên trong người dân, mà bởi thời thế của sự duy trì yếu tố độc tài đã và đang cản bước tiến phát triển kinh tế - xã hội trong hàng thập niên qua.

Dân chủ chính là thực hiện tốt những mục tiêu được đề ra và hiện thực hóa nó bằng hành vi thực tế chứ không phải bằng lời nói.

Ngày 16.07 ông TBT đề cập đến dân chủ cơ sở, thì ngày 17.07 báo Tuổi Trẻ Online chính thức đăng tải thông tin bị đình bản 3 tháng vì hai tội ‘thông tin sai sự thật’ và ‘gây mất đoàn kết dân tộc’, trong đó sai phạm có cả bài thông tin liên quan đến phát ngôn về Luật biểu tình của ông Chủ tịch nước. Chính đăng tải thông tin về sự ‘ủng hộ’ của ông Chủ tịch nước là căn nguyên của sự đình bản 3 tháng.

Họa sĩ biếm họa của Tuổi Trẻ (Tuổi Trẻ Cười) Lê Anh Phong đã phản ứng về quyết định này bằng việc thay đổi avatar Facebook kèm theo chia sẻ: Animal farm is coming (trại súc vật đã quay trở lại).

Một tờ báo có số lượng độc giả lớn nhất nước, được đánh giá là mạnh mẽ trong phản ánh các vấn đề gai góc trong nền chính trị - xã hội tại Việt nam bị đình bản. Nhiều quan điểm được đặt ra là liệu báo Tuổi Trẻ có chống lại để bảo vệ sự tự do và phẩm giá của mình (?).

Khó, bởi báo Tuổi Trẻ phải tuân thủ để sống còn, bởi tờ báo thuộc Đoàn TNCS, tức là thuộc về một tổ chức chính trị. Tuân theo đình bản lần này không hẳn tuân theo quyết định hành chính nhà nước, mà chính là tuân theo quyết định chính trị. Do đó, khó có thể kỳ vọng vào một cuộc chiến pháp lý như cách mà Luật sư Trần Vũ Hải kỳ vọng, hay biến báo Tuổi Trẻ thành một sự phản kháng pháp lý nghiêng về tự do ngôn luận như cách mà trang tin Rappler tại Philippines từng tiến hành.

Trở lại với quyết định đình bản 3 tháng liên quan đến bài viết phản ảnh về luật biểu tình, người viết đồng ý với quan điểm LS Luân Lê rằng, ‘nói về Luật Biểu tình, mặc dù là quyền hiến định, nhưng nó nhạy cảm còn hơn cả chuyện kê khai tài sản của quan chức nữa’. Và việc đình bản này đồng thời tước đi quyền dân chủ cơ sở của nhân dân: quyền tự do ngôn luận.

Điều đó cho thấy rằng, khát khao và sự vận động tự do báo chí không chỉ cần ở những nhà báo thuộc phía tự do, độc lập, mà phải có ở cả những nhà báo quốc doanh. Nếu không, tất cả sẽ chết, và quyền lực sẽ bóp nát quyền tự do con người vốn cần để bảo vệ những người yếu thế.

Quyết định đình bản cũng một lần nữa cho thấy, dân chủ cơ sở không chỉ là phát biểu cho hay, cho trọn vẹn; mà cần thiết phải thực thi nó trong đời sống. Chính nó mới làm nên giá trị dân chủ, làm nên động lực. Còn không, tất cả chỉ là lời nói dối không hơn, không kém.

Đình bản 3 tháng lần này, chúng ta hy vọng báo Tuổi Trẻ Online sẽ quay lại với tư thế mới, tâm thế mới không chịu cúi đầu trước tiêu cực và lạm quyền.

Và suy cho cùng, báo Tuổi Trẻ Online là 4.0, và đình bản nó dựa trên tư duy quản lý 0.4.