3982 - TTO bị đình bản: bi kịch của làng báo xã hội chủ nghĩa

Kiều Phong (VNTB) 

Báo Tuổi Trẻ bị đình bản 3 tháng, vì lỡ đăng câu nói của chủ tịch nước, bắt đầu từ ngày 16/07/2018. Dư luận trong dân chúng Việt Nam tỏ ra hả hê vô cùng và sôi nổi bàn luận về bi kịch của tòa soạn báo thuộc loại “bé bự” trong làng báo xã hội chủ nghĩa nước ta.

Nhất ngôn cửu đỉnh, tứ mã nan truy

Năm 2018 có nhiều sự kiện nổi bật trên chính trường Việt Nam, với tai họa liên tiếp xảy ra trên đầu các tướng tá ngành công an. Chủ tịch nước Trần Đại Quang, đi lên từ ghế bộ trưởng ngành này, quân hàm lên đến đại tướng bình thường nổi tiếng trầm tĩnh và ít nói. Xét về độ kín kẽ trong cửa miệng thì Trần Đại Quang ít làm trò cười cho thiên hạ hơn ba vị trong nhóm tứ trụ còn lại. Nhưng vừa rồi ông đã lỡ một lời và không lấy lại được. Chủ tịch quốc hội, bà Kim Ngân nói “các bạn đã làm gì cho đất nước chưa?” bị dân chúng chửi cho một hồi rồi cũng thôi; thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc có phát âm sai “cờ- lờ -mờ- vờ” bị dân nhạo rồi cũng huề cả làng; hay câu nói “kê khai tài sản (của) cán bộ là rất khó, nhạy cảm bởi nó liên quan đến quyền đời tư, quyền bí mật cá nhân” như tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng thì cũng không ai dám làm gì ông cả. Ba vị lãnh đạo thường xuyên tuôn ra những câu nói “để đời”, tự mâu thuẫn với tần suất phải nói là dày đặc, nhưng không tai hại bằng chỉ một câu nói duy nhất của đại tướng Trần Đại Quang: “cần có luật biểu tình”.

Ảnh chụp màn hình trên trang của Tuổi trẻ Online

Tờ Tuổi Trẻ đăng nguyên văn câu nói trên của ông chủ tịch nước cách vội vã. Đối với đảng Cộng sản, cho biểu tình khác nào nối giáo cho địch, một bộ phận dân chúng trong nước và ngoại quốc (chưa xét ít hay nhiều) đang muốn thay đổi chế độ? Nói như ông Quang thì đồng nghĩa hoặc gần nghĩa với việc khuyến khích biểu tình hay phê phán những lần đàn áp biểu tình của đảng cầm quyền? Không rõ vì lý do nào ông Trần Đại Quang từng nắm cả ngành công an Việt Nam lại đột nhiên thốt lên một câu như vậy, câu nói đó cũng khó hiểu như việc không ai hiểu tại sao lần vị chủ tịch nước làm thủng trống hội du lịch Cửa Lò năm 2017. Một điều chắc chắn là, mười lăm ông bà ủy viên Bộ chính trị hiện đang hoảng loạn chỉ vì câu nói đó của người mà họ cử ra trên danh nghĩa đứng đầu chế độ. Tập thể cầm quyền liệt câu nói trên của vị cựu bộ trưởng công an và đương kim chủ tịch nước vào loại nguy hiểm, cho sự tồn vong của chế độ. Nhưng câu nói một khi đã phát ra thì không thể nào lấy lại, như câu “nhất ngôn cửu đỉnh - tứ mã nan truy”, mà lại là ra từ miệng của chính ông chủ tịch nước.

Nhà báo quốc doanh và con chó

Báo Tuổi Trẻ trích dẫn lời của ông Trần Đại Quang có phải là sai không? Bản thân việc đăng nguyên văn câu nói của một lãnh đạo, xét theo những nguyên tắc nghề nghiệp, thì không có gì là sai cả. Tuy nhiên ở một quốc gia của những điều ngoại lệ thì đây cũng được coi là ngoại lệ. Câu nói của ông Trần Đại Quang, như đã phân tích, có thể gây hậu quả nghiêm trọng, cho nên một tờ báo số lượng lớn và ảnh hưởng đến dư luận phát tán câu nói đó thì cũng gặp hậu quả nghiêm trọng: đình bản trong vòng ba tháng, cả báo in lẫn báo mạng. Số phận của ông Đinh Minh Trung- tổng biên tập của tờ báo lớn nhất nhì Việt Nam cũng chưa biết sẽ đi về đâu.

Ở Trung Quốc, một quốc gia theo chế độ chính trị như Việt Nam, có tổng biên tập báo Đảng đã phải tự tử bằng cách thắt cổ. Cả đời họ nghĩ rằng thực hiện đầy đủ mệnh lệnh từ tổ chức, nhận đủ thứ bằng khen rồi thì sẽ an toàn và bình hòa. Điều họ không thể ngờ được là, những đảng viên cộng sản có thể cùng chung hoạn nạn với nhau chứ không thể cùng chung phú quý với nhau.

Không phải ai cũng thấy được điều này, kể cả các sếp tai to mặt lớn ngành truyền thông. Người ta còn nhớ đại tá công an Nguyễn Như Phong- tổng biên tập báo Petro Times với câu nói hùng hồn “Nghề phóng viên là phải như con chó ấy”, thể hiện niềm tin quyết thắng vào tổ chức, rồi cũng đã bị đào thải. Ngược lại, Nguyễn Công Khế, tổng biên tập báo Thanh Niên thì nhận thức được sự thanh trừng trong làng báo xã hội chủ nghĩa từ rất sớm, đã nhanh chóng bồng ẵm vợ con sang xứ tư bản Hoa Kỳ để trú ẩn, trước khi tai nạn xảy ra. Ông tổng biên tập báo Tuổi Trẻ không được nhạy cảm như ông tổng báo Thanh Niên, mà lại đi vào vết xe đổ của ông tổng Petro Times.

Lần này, nhà báo Nguyễn Như Phong, người từng đem danh dự của người phóng viên mà ví với con chó, sẽ có được người bạn đồng hành mới, là ông Đinh Minh Trung, cũng xuất thân từ nghề phóng viên và đặc biệt cũng rất trung thành chủ.