LTS: Chúng tôi có nhận được bài viết của tác giả Bá Tân, là một nhà báo đã từng làm việc cho báo Đại Đoàn Kết. Chúng tôi đồng ý với nhiều điều tác giả viết trong bài, chẳng hạn như báo chí ở các nước tự do không có bộ máy chỉ đạo hay quản lý, không có họp giao ban và nhất là không có chuyện nhà nước lấy tiền thuế của dân để nuôi báo chí. Tuy nhiên, chúng tôi không đồng ý với ý kiến của tác giả, cho rằng, báo chí như “các quầy hàng xén” và rằng báo chí “chỉ bán những thứ người tiêu dùng cần mua”. Thật ra, mục đích chính của báo chí là cung cấp thông tin trung thực, diễn giải các sự kiện và giải trí (to inform, interpret and entertain).
Báo chí đúng nghĩa không chạy theo nhu cầu của một số độc giả, nghĩa là không “bán những thứ người tiêu dùng cần mua”, như một số người muốn đọc những tin tức về cướp, giết, hiếp hay tiền, tình, tù, tội… ngoại trừ những tờ báo lá cải.
Kính mời quý vị đọc bài viết của nhà báo Bá Tân dưới đây và chúng tôi mong rằng sẽ nhận được những ý kiến có ích của độc giả cho nền báo chí nước nhà.
___
Bá Tân
7-4-2019
Ở các nước phát triển và thế giới văn minh nói chung, báo chí là sản phẩm đáp ứng nhu cầu đời sống tinh thần của mọi đối tượng trong xã hội. Có vô số đảng phái chính trị, nhưng báo chí tuyệt nhiên không lệ thuộc, càng không phải là công cụ của đảng phái, kể cả đảng cầm quyền.
Các hãng truyền thông đứng đầu thế giới, chi phối dư luận quốc tế, hoàn toàn độc lập (nhiều khi còn là đối lập) với đảng cầm quyền của nước sở tại. Các đảng phái không thể biến báo chí thành cái loa, càng không thể “sắp xếp” báo chí theo ý muốn chủ quan. Báo chí có thể chi phối sự hưng thịnh hoặc tàn lụi của đảng phái, kể cả đảng cầm quyền. Các đảng phái không thể làm được như vậy với báo chí.
Hùng mạnh như đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ, thay nhau cầm quyền nước Mỹ, nhưng không thể ban bố quyết định xóa bỏ tờ báo này hoặc “đẻ” thêm tờ báo nọ. Đó là việc của xã hội, của thị trường.
Các đảng phái, kể cả đảng cầm quyền, không có bộ máy chỉ đạo, quản lý báo chí. Làm gì có chuyện, mỗi tuần có một buổi giao ban các cơ quan báo chí. Làm gì có chuyện, nhà nước lấy tiền thuế của dân nuôi một số cơ quan báo chí.
Đừng thần thánh hóa báo chí. Đừng ngây ngô cho rằng, báo chí sẽ bị lạc đường nếu không có đội quân… định hướng. Thật ra, khi sự thật trở thành tiêu chí hàng đầu và quyết định, báo chí bình dị như các quầy hàng xén cổ truyền có từ đời xửa đời xưa. Những người bán hàng xén, hiện thời vẫn la liệt dọc đường, tự họ định đoạt đúng nhu cầu thị trường, họ chỉ bán những thứ người tiêu dùng cần mua.
Không thể ban hành văn bản xóa sổ loại hình hàng xén ra khỏi nền kinh tế thị trường, đời sống thường ngày vẫn còn đất sống cho loại hình hàng xén. Sẽ là thảm họa nếu dùng mệnh lệnh hành chính, biến một nền báo chí trở thành loại hàng xén vật vờ ngắc ngoải trái quy luật thị trường.
Các đảng phái, kể cả đảng cầm quyền, tồn tại trong thời hạn nhất định. Còn báo chí, không lệ thuộc đảng phái, trường tồn, không bị đóng khung thời hạn theo đảng phái. Thoát ra khỏi đảng phái cho nên, báo chí có sân chơi rộng lớn và lâu dài, với sức mạnh vô địch là sự thật và phải là sự thật.
Mỗi thể chế chính trị có nền báo chí khác nhau. Khi thể chế chính trị khác biệt, thậm chí đối lập, không thể có nền báo chí giống nhau. Về danh xưng, dù thể chế chính trị đối lập, vẫn có tên chung là báo chí. Tên gọi giống nhau không có nghĩa thực chất như nhau. Cũng là cá nhưng cá tung hoành ngoài đại dương với cá trong chậu cảnh không thể như nhau. Cũng là cây nhưng cây trên đại ngàn với cây bị gông xiềng làm đẹp trong vườn cảnh, ai bảo giống nhau.
Hãy để cho báo chí được như cá tung hoành ngoài đại dương. Đừng “quy hoạch” và gông xiềng cây tại khuôn viên chật hẹp, hãy để báo chí được cho cây thỏa sức sải cánh vươn tới trời cao nơi đại ngàn, giữa rừng nguyên sinh.
____
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét