Họp báo của Đại diện Thương mại Mỹ, Canada và Mexico về thỏa thuận mậu dịch của NAFTA -AFP
Hệ thống truyền thống lười biếng
Nguyên Lam: Ban Việt ngữ đài Á Châu Tự Do cùng Nguyên Lam xin kính chào chuyên gia kinh tế Nguyễn-Xuân Nghĩa. Thưa ông, vầng mây xám về trận chiến mậu dịch giữa Hoa Kỳ và các nước có dấu hiệu tan loãng vào đầu tuần này. Lý do là người ta được biết Chính quyền Donald Trump không đơn phương áp đặt thuế nhập nội trên nhôm và thép cho các bạn hàng. Còn riêng với Trung Quốc thì đã có những cuộc đàm phán song phương sau khi ông Trump hăm dọa sẽ áp thuế trên một số mặt hàng xuất khẩu của Trung Quốc trị giá từ 30 tới 60 tỷ đô la. Vì vậy, các thị trường cổ phiếu Hoa Kỳ lên giá rất mạnh vào ngày Thứ Hai, và thổi lên sự phấn khởi cho các thị trường khác. Ông nghĩ là thính giả của chúng ta nên suy đoán thế nào về hiện tượng đó?
Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Thứ nhất là không nhìn vào ngắn hạn mà nên nhìn vào dài hạn và thứ hai là đừng tin vào hệ thống truyền thông lười biếng! Tôi sẽ phải chầm chậm giải thích chuyện này, từ gần đến xa.
- Thị trường cổ phiếu Hoa Kỳ lên giá liên tục từ chín năm nay, nhất là kể từ khi ông Donald Trump bất ngờ đắc cử Tổng thống vào Tháng 11 năm kia và ban bố các quyết định về giản lược hành chính và cải tổ thuế vụ có lợi cho doanh nghiệp. Sau khi tăng trưởng mạnh và khá lâu, các thị trường cổ phiếu thường điều chỉnh là sụt giá, thông thường là khoảng 10%, rồi lại tăng. Giới đầu tư chờ đợi việc đó và chuẩn bị bán trước khi có điều chỉnh, cho nên bất cứ tín hiệu nào cũng có thể dẫn tới việc bán ra. Tâm lý ấy giải thích vì sao khi có tin tốt đẹp về kinh tế họ lại bán làm cổ phiếu sụt giá vì họ suy luận tiếp là khi kinh tế khả quan hơn thì Ngân hàng Trung ương sẽ nâng lãi suất. Ta thấy phản ứng lạ đó hôm Thứ Sáu mùng hai hoặc hôm Thứ Tư 21, trước khi ông Trump thông báo quyết định gây hốt hoảng hôm Thứ Năm 22. Nếu căn cứ vào loại phản ứng ngắn hạn ấy mà suy đoán thì chúng ta có thể bị lỗ. Nhân đây, tôi xin được nói thêm là nhìn từ giác độ thiên về phương pháp “phân tích kỹ thuật” trong ngành giao dịch chứng khoán hay thương phẩm thì các thị trường sẽ còn có lúc điều chỉnh và sụt giá mạnh mà chẳng do chuyện chiến tranh mậu dịch!