2205 - Tân chủ tịch Cuba giữ vững lập trường xã hội chủ nghĩa

Phương Thảo

Cuba đánh dấu kỷ nguyên mới khi Raul Castro về, thay thế vào đó là Miguel Díaz-Canel.

Ngày 19-4-2018, Miguel Díaz-Canel chính thức trở thành chủ tịch Cuba, kết thúc gần 60 năm thời đại Castro. Tuy Raúl Castro không sẽ lui về quê ở thành phố Santiago, nhưng điều đó không có nghĩa là Raúl Castro sẽ trở nên mờ nhạt trên chính trường Cuba. 

Raul Castro vẫn sẽ còn giữ chức Tổng bí thư Đảng cộng sản Cuba cho đến hết nhiệm kỳ vào năm 2021, nên trong bài phát biểu của mình Miguel Díaz-Canel đã nêu rõ em trai Fidel vẫn có tầm ảnh hưởng quan trọng dù không còn là chủ tịch nước. 

Đạt tỷ lệ đề cử tuyệt đối

Miguel Díaz-Canel 57 tuổi, được cho là đã nhận được 603 phiếu đề cử trong số 604 phiếu, một phiếu còn lại không có đề cử là do vắng mặt. Tuy nhiên Díaz-Canel là ứng cử viên duy nhất đứng đầu Hội đồng Nhà nước của Cuba cho vị trí chủ tịch. 

ViệcDíaz-Canel trở thành chủ tịch chẳng có gì là lạ khi Raúl Castro đã cho biết trong bài diễn văn ở buổi nhậm chức của tân chủ tịch rằng nội bộ đảng đã có kế hoạch cơ cấu nhân sự từ trước và Díaz-Canel là sự lựa chọn tốt nhất. 

Castro hy vọng Díaz-Canel sẽ kế thừa vị trí người đứng đầu Đảng Cộng sản khi nhiệm kỳ của ông kết thúc vào năm 2021 “ nếu như Miguel Díaz-Canel làm việc tốt”.

Trong bài diễn văn, Raúl Castro cũng cho biết Cuba sẽ hướng đến cải cách kinh tế nhưng sẽ không thay đổi đặc điểm xã hội chủ nghĩa. Có lẽ ở điểm này Raúl Castro muốn nhắc lại ý kiến của ông Nguyễn Phú Trọng dành cho Cuba trong chuyến công du đến đảo quốc này hồi cuối tháng 3 rồi “ Nền kinh tế thị trường tự thân nó không thể phá hoại chủ nghĩa xã hội. Nhưng để xây dựng chủ nghĩa xã hội thành công, cần phải phát triển một nền kinh tế thị trường một cách phù hợp và đúng đắn”.

Kiên định với thành trì Xã hội chủ nghĩa

Tân chủ tịch Cuba dĩ nhiên cũng sẽ không đi chệch ra khỏi quỹ đạo đó khi thề sẽ tiếp tục “ kế thừa di sản của đấu tranh cách mạng Cuba”. Những thay đổi không nằm trong chương trình nghị sự của nhà lãnh đạo mới khi chỉ có sự thay đổi thận trọng trong bối cảnh xã hội chủ nghĩa và Cuba sẽ không thoát ra khỏi hệ thống độc đảng. Ông tuyên bố “ Không có chỗ cho những ai mong muốn khôi phục chủ nghĩa tư bản… Chúng ta sẽ bảo vệ cuộc cách mạng và tiếp tục lãnh đạo chủ nghĩa xã hội.”

Tân Chủ tịch Cuba sẽ tiếp nối tinh thần XHCN của anh em nhà Fidel Castro?

Chủ tịch Cuba mới nói rằng, với quan điểm "những mối đe dọa ngày càng tăng đối với hòa bình và an ninh quốc tế", chính trị Cuba sẽ "không thay đổi mà không có nhượng bộ đối với chủ quyền quốc gia", đó là lý do tại sao ông nói rằng chính phủ Cuba "sẽ không chấp nhận đàm phán các nguyên tắc của Cuba , cũng như bất kỳ điều kiện nào. ”

Cải cách hay thất bại?

Díaz-Canel được cho hiện đang kế thừa một loạt các vấn đề đáng kể. Ông ta phải đối mặt với nhiệm vụ hoà nhập, ví dụ như hệ thống tiền tệ gồm hai đồng tiền cũ và rườm rà của Cuba thành một. 

Năm ngoái, Cuba cũng ngừng cấp giấy phép mới cho các doanh nghiệp tư nhân nhỏ, chủ yếu là các nhà hàng, công ty taxi và các hoạt động cho thuê nhà Airbnb trong ngành du lịch. Các quan chức Cuba lập luận rằng họ cần phải đảm bảo rằng các doanh nghiệp như vậy đang phải đóng thuế và tuân thủ luật pháp.

Tuy nhiên, một số nhà quan sát cho biết các quan chức đảng viên cấp cao cũng phẫn nộ rằng các doanh nhân mới nổi đã đạt được mức sống cao hơn họ. Díaz-Canel sẽ tìm ra sự cân bằng giữa những người Cuba không muốn chấp nhận thay đổi kinh tế và những người đang kêu gọi cải cách kinh tế.

Khi sự bất mãn đang ngày càng phát triển ở Cuba, nếu muốn thành công Miguel Díaz-Canel phải đi theo con đường cải cách kinh tế theo như nhận định của John Caulfield, cựu giám đốc Bộ phận Sở thích của Hoa Kỳ tại Havana từ năm 2011 đến năm 2014.