7880 - Ông Nguyễn Thành Tài và không phải ‘câu chuyện dậu đổ bìm leo’

THẢO VY

Ông Nguyễn Thành Tài, cựu phó chủ tịch UBND TP.HCM đã ‘ngã ngựa’. Bài viết này không phải nhân cớ sự đó để ‘dậu đổ bìm leo’; vì trong chuyện thủ tục xin giấy phép dự án quảng cáo ngoài trời (mà bài viết này đề cập), ở Sài Gòn vẫn đang có nhiều Nguyễn Thành Tài, Lê Thanh Hải khác…

Ông Nguyễn Thành Tài không bị khởi tố ở nhóm tội danh liên quan tham nhũng, mà bị khởi tố ở Điều 219 “Tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”, thuộc Mục 3 “Các tội phạm khác xâm phạm trật tự quản lý kinh tế” của Bộ Luật Hình sự 2015. Nôm na, là các tài sản có được từ nhũng nhiễu của ông Nguyễn Thành Tài vẫn khó bị pháp luật động đến.

Thân tín của ông Lê Thanh Hải

Ngày 18-5-2001, Hội đồng Nhân dân (HĐND) TP.HCM khoá VI đã triệu tập phiên họp bất thường, chủ yếu để bầu bổ sung một số chức danh của UBND TP. Có 78/85 đại biểu đã có mặt tại kỳ họp.

Hội nghị đã biểu quyết chấp thuận đơn xin từ nhiệm của Chủ tịch UBND TP Võ Viết Thanh, Phó chủ tịch UBND TP Phạm Phương Thảo (để tập trung cho chức vụ Trưởng Ban Văn hóa - Tư tưởng Thành uỷ) và Phó chủ tịch UBND TP Trần Ngọc Côn (nghỉ hưu, ông Côn nguyên là giám đốc Sở Công nghiệp TP).

Ông Lê Thanh Hải (51 tuổi), Ủy viên TƯ Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành uỷ, Phó chủ tịch thường trực UBND TP, đã được bầu làm Chủ tịch UBND TP.HCM nhiệm kỳ 1999-2004, với đa số phiếu của đại biểu có mặt. Ông Hải là ứng viên duy nhất để bầu chức vụ này, không đại biểu HĐND TP nào tự ứng cử, hoặc đề cử thêm ứng viên khác.

Ông Nguyễn Thành Tài. Ảnh: VNN

Sau khi trúng cử, Chủ tịch Lê Thanh Hải đã giới thiệu 3 đại biểu vào chức danh Phó chủ tịch UBND TP là ông Mai Quốc Bình (50 tuổi, Thành uỷ viên, TS quản trị kinh doanh); bà Huỳnh Thị Nhân (49 tuổi, Thành uỷ viên, cử nhân luật, cử nhân chính trị, cử nhân kinh tế, Giám đốc Sở Tài chính - Vật giá) và ông Nguyễn Thành Tài (49 tuổi, Thành uỷ viên, cử nhân kinh tế, cử nhân ngữ văn, Chánh văn phòng UBND TP).

Trong danh sách đại biểu hội đồng nhân dân TPHCM, khóa VII, nhiệm kỳ 2004 – 2009, không thấy có tên ông Nguyễn Thành Tài [http://bit.ly/2PsGBWm]. Khóa trước đó cũng không thấy tên ông. Trang điện tử Sở Nội vụ TP.HCM không thiết kế phần tìm kiếm, nên rất khó khăn khi tìm hiểu về lý lịch chính trị của ông Nguyễn Thành Tài [http://www.sonoivu.hochiminhcity.gov.vn].

Thuận mua thì vừa bán…

Với những công ty quảng cáo ngoài trời, thì để xin được giấy phép quảng cáo dựng bảng trên địa bàn TP.HCM dưới thời ông Nguyễn Thành Tài làm phó chủ tịch UBND TP.HCM, coi như rất dễ dàng, vì chỉ cần ‘bì thư theo đúng khung giá’ (thường bì thư được tính bằng ngoại tệ, không sử dụng tiền Việt hay chuyển khoản!) là mọi chuyện xong xuôi.

Có thể nhận ra rất rõ điều đó khi khu vực quanh chợ Bến Thành (thời gian chưa thực hiện đào bới của dự án metro), rất nhiều bảng quảng cáo ngoài trời được dựng, và tất cả đều không hề có bộ thủ tục hồ sơ về giấy phép đúng theo quy định. Sở dĩ dám nói chắc như vậy vì theo các văn bản pháp quy về quảng cáo ngoài trời, thì nguyên tắc là khu vực này không được dựng bảng quảng cáo ngoài trời. [tham khảo Quyết định 108/2002/QĐ-UB, http://bit.ly/2Pt3qZK]

Đơn giá thuê treo bảng quảng cáo ngoài trời ở khu vòng xoay Quách Thị Trang trước chợ Bến Thành thời điểm từ năm 2005 đến 2010, với kích cở bảng 120m2 (8x15m) có giá đến 220 ngàn USD/ năm. Ông Năm H., là doanh nghiệp từng làm mưa, làm gió về bảng quảng cáo ngoài trời khu vực chợ Bến Thành, thời ông Nguyễn Thành Tài còn là quan chức.

Ông Nguyễn Thành Tài từng chuyên trách quản lý về quảng cáo ngoài trời hồi ông còn làm ở Sở Văn hóa, Thông tin TP.HCM.

Thập niên 90 của thế kỷ trước, người viết có thời gian được phân công theo dõi mảng văn hóa – xã hội nên được ít nhiều biết về ông Nguyễn Thành Tài; lúc đó hay gọi thân mật là ‘anh Tư Huy’. Số là người viết bắt đầu biết đến ông Tài là nhờ đi làm tin về nhà văn Trúc Phương chuyển công tác từ tỉnh Vĩnh Long lên Sài Gòn, với chức trưởng phòng ở Sở Văn hóa, Thông tin TP.HCM. Khi ấy phó phòng là ông Nguyễn Thành Tài, và thời gian ngắn sau đó ông Tài được phân công là Người Phát Ngôn của TP.HCM.

Nhà văn Trúc Phương có họ tên đầy đủ là Nguyễn Trúc Phương, dân xứ Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long. Thời sinh viên, người viết được đọc nhiều tác phẩm văn phong mượt mà của tác giả Trúc Phương, như: Cây sầu đâu sinh đôi (tiểu thuyết)1985; Bóng biển (tiểu thuyết) 1985; Bên dòng sông thơ mộng (tiểu thuyết) 1986; Bình minh trong đêm (tiểu thuyết)1986; Cây bời lời bông trắng (tiểu thuyết) 1987… Do đó khi nhận tin ông từ Vĩnh Long chuyển công tác lên Sở Văn hóa, Thông tin TP.HCM, người viết nhanh chóng ‘làm quen’.

Khi ấy cấp phó của nhà văn Trúc Phương là ông Nguyễn Thành Tài. Những lần họp báo định kỳ của Sở Văn hóa, Thông tin TP.HCM, ông Tài là người phát ngôn. Ông nói chuyện lưu loát, ý tứ chặt chẽ, không quá ‘lên gân’ tuyên giáo. Ông Nguyễn Thành Tài leo cao dần trong bộ máy công quyền, và dừng lại chức phó chủ tịch thường trực tới hai đời chủ tịch là Lê Thanh Hải và Lê Hoàng Quân.

Mở ngoặc nói thêm, không rõ vì sao thời gian ông Nguyễn Thành Tài giữ chức vụ phó chánh văn phòng UBND TP.HCM lại không được nhắc tới trên trang web của Văn phòng UBND TP.HCM [“Tổ chức của Văn phòng từ năm 1975 đến 2005”, http://bit.ly/2EjOBaR].

Trong khi đó thì ở Thông báo số 364/TB-VP-TH, “Nội dung kết luận của chủ tịch UBND thành phố giải quyết một số vấn đề cấp bách về văn hóa - xã hội giáo dục trên địa bàn thành phố”, ký ngày ngày 11-3-1998, ghi chức danh ông Nguyễn Thành Tài là phó chánh văn phòng UBND TP.HCM [http://bit.ly/2C0g2nP].

Là phó chủ tịch thường trực, có thời gian kiêm thêm quản lý đô thị, nên tất cả các hồ sơ liên quan đến quảng cáo ngoài trời đều phải có chữ ký của ông Nguyễn Thành Tài. Trong một số dự án, ở tờ trình mà doanh nghiệp soạn để gửi các sếp, còn buộc có bút phê thuận của chủ tịch Lê Thanh Hải. Dự án bảng quảng cáo ngoài trời trên trục xa lộ Hà Nội, quận Thủ Đức là một ví dụ. Dự án này sau đó phải dừng lại vì vướng quy hoạch tuyến metro, song số tiền ‘lót tay’ để có bút phê thuận của ông Lê Thanh Hải, và văn bản đồng ý của phó chủ tịch Nguyễn Thành Tài thì đành coi như ‘quên đi cho lành’ (!?).

Có một lần, cô em gái sinh năm 1964 của ông Nguyễn Thành Tài mất vì chứng bệnh ung thư. Thông báo về tang sự này được chánh văn phòng ủy ban gửi cho tất cả các doanh nghiệp ngành quảng cáo ngoài trời. Nhiều giám đốc không hề quen biết cô gái đoản mệnh đó, song vẫn phải ‘biết điều’, cho nhân viên mang vòng hoa cùng phong bì đến viếng. Phong bì cũng bỏ tiền đô cho… mỏng. Sở dĩ người viết nhớ chuyện này vì được một giám đốc nhờ viết dùm thư nhân danh công ty, gửi lời chia buồn đến gia đình ông Nguyễn Thành Tài. Thư có đóng mộc, ký tên công ty, vì muốn nhắc khéo anh Tư là “tụi em giữ đúng lễ”.

Chuyện ông Nguyễn Thành Tài là người ‘ăn rất dày’, ai cũng biết rõ rồi. Người viết muốn nhắc thêm rằng ông Nguyễn Thành Tài còn là người thích nịnh Trung Quốc.

Trong lần trả lời phỏng vấn của Đài Phát thanh Quốc tế Trung Quốc, phát lúc 15g20 ngày 7-10-2010, ông Nguyễn Thành Tài có đoạn nói như sau: “Tôi đến thăm một nơi triển lãm về lịch sử Đảng Cộng sản Trung Quốc. Tôi rất là ngạc nhiên một bảo tàng triển lãm du khách đến thăm phải đóng tiền, nhưng du khách đông lắm. Chúng tôi nghĩ rằng, hai đất nước chúng ta có mối quan hệ đoàn kết hữu nghị hết sức thiêng liêng, tôi nghĩ như vậy, cho nên đối với thành quả của các bạn, chúng tôi cũng rất tự hào. Bởi vì chúng tôi cảm thấy đó cũng là một niềm tự hào của mình”. [http://bit.ly/2QlktlN].

Chú thích:

[*] Điều 219.4 có ghi “Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản”. Tuy nhiên đây là tài sản được sở hữu hợp pháp, công khai với tên Nguyễn Thành Tài. Để truy đầy đủ các tài sản có được do phạm tội tham nhũng, thì lại nằm ở các Điều từ 354 đến 359 của “Nhóm tội phạm tham nhũng”, Bộ Luật Hình sự 2015.