Ngày 13/10/1943: Ý tuyên chiến với Đức

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

 

Vào ngày này năm 1943, chính phủ Ý đã tuyên chiến với cựu đồng minh phe Trục của mình, Đức, và từ đó chính thức tham gia cuộc chiến bên phe Đồng minh.

Sau khi Mussolini bị tước bỏ quyền lực và chính phủ phát xít sụp đổ vào tháng 7, Tướng Pietro Badoglio, cựu chỉ huy trưởng của Mussolini và người nắm giữ quyền lực thay thế ông, theo yêu cầu của Vua Victor Emanuel, đã bắt đầu đàm phán với Eisenhower về một thỏa thuận đầu hàng có điều kiện của Ý trước Đồng minh. Nó được hiện thực hóa vào ngày 08/09, khi chính phủ mới của Ý cho phép quân Đồng minh đổ bộ lên Salerno, miền Nam nước Ý, nhằm mục đích đánh bại quân Đức trên bán đảo.

Người Đức cũng đã tham gia đối đầu. Kể từ khi Mussolini bắt đầu chùn bước, Hitler đã có kế hoạch xâm chiếm nước Ý để giữ chân Đồng minh không chiếm được vùng đất có thể giúp họ tiếp cận dễ dàng vào bán đảo Balkans do Đức chiếm đóng. Vào ngày nước Ý đầu hàng, Hitler đã khởi động Chiến dịch Axis, tiến hành xâm lược và chiếm đóng Ý. Khi quân Đức tiến vào Rome, Tướng Badoglio và gia đình hoàng gia đã chạy trốn đến Brindisi, niềm đông nam Ý, để thành lập một chính phủ chống phát xít mới.

Vào ngày 13/10, Badoglio bắt tay vào giai đoạn tiếp theo trong thỏa thuận với Eisenhower, đó là việc quân Ý sẽ hợp tác toàn diện trong chiến dịch của phe Đồng minh nhằm chiếm Rome từ tay quân Đức. Nó đã diễn biến rất chậm, và được một vị tướng người Anh mô tả là “cuộc chiến ì ạch ở Ý.” Thời tiết xấu, tính toán sai lầm khi bắt đầu chiến dịch từ phía nam bán đảo, và việc tiến hành “củng cố” – thiết lập một cơ sở hậu phương chiến dịch vững chắc và liên kết các đơn vị mỗi khi chiếm được một khu vực – đã khiến cho cuộc đua ở Rome cực kỳ chậm chạp. Nhưng khi chiến dịch này kết thúc và Rome lại một lần nữa tự do, Badoglio sẽ tiến thêm một bước nữa để giải phóng nước Ý khỏi quá khứ phát xít  bằng cách từ chức.

Nguồn: Italy declares war on Germany, History.com