 |
| Đại sứ Mỹ tại Việt Nam, Phó đô đốc Sawyer, Chuẩn đô đốc Fuller được chào đón tại cảng Tiên Sa ở Đà Nẵng. Ảnh: Hải An |
Tàu sân bay Carl Vinson, đang neo đậu tại Đà Nẵng, thành phố cảng trung tâm của Việt Nam, địa điểm từng đóng vai trò là cột mốc quan trọng trong chiến tranh của Washington trước đây.
Chuẩn đô đốc John V. Fuller - chỉ huy cụm tàu USS Carl Vinson nhận định, cha của ông là người Việt Nam: ‘Đây là một bước tiến khá lớn và mang tính lịch, vì một tàu sân bay đã không ở đây trong 40 năm nay’. ‘Chúng tôi hy vọng sẽ tiếp tục tiến trình mà chúng tôi đã đạt được đó là thúc đẩy an ninh, ổn định và thịnh vượng trong khu vực.’.
Gần 6.000 thủy thủ đoàn của tàu sân bay Carl Vinson sẽ đánh dấu lần đầu tiên một đội ngũ quân nhân lớn của Mỹ sẽ đổ bộ lên đất Việt Nam kể từ khi quân đội nước này rút quân vào năm 1975.
Trong chuyến thăm này, nhóm thủy thủ đoàn sẽ đến thăm một trại trẻ mồ côi và một trung tâm dành cho nạn nhân Chất độc màu da cam.
Trước đó, USS Carl Vinson đã được triển khai ở Biển Đông, một trong những tuyến đường vận chuyển nhộn nhịp nhất thế giới. Địa điểm này vẫn là khu vực tranh chấp của 6 nước - dựa trên các yêu sách khác nhau. Trong những năm gần đây, Việt Nam tỏ ra thận trọng hơn trước một Trung Quốc đang gia tăng cải tạo các nhóm đá và rạn san hô thành các đảo nhân tạo - cơ sở làm căn cứ quân sự.
Chỉ riêng năm 2017, Trung Quốc đã hoàn tất xây dựng các cơ sở thường trú trên các dãy đất khai hoang, ‘chiếm 290.000 m2’, Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế ở Washington cho biết.
Murray Hiebert, chuyên gia cao cấp của Chương trình Đông Nam Á tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, nhận định: ‘Sự thỏa thuận của Hà Nội đối với chuyến thăm tàu sân bay chứng tỏ lo lắng sự lo lắng của Việt Nam về những gì Trung Quốc sẽ làm ở Biển Đông’. ‘Hoa Kỳ như là người cuối cùng mà Hà Nội có thể tìm kiếm sự hỗ trợ trong tranh chấp Biển Đông’.
Mặc dù Hoa Kỳ không phải là nguyên đơn trong tranh chấp hàng hải, nhưng nước này miêu tả các hoạt động của mình ở Biển Đông như là điều quan trọng để đảm bảo an ninh tự do hàng hải - điều kiện đã dẫn tới việc mở rộng kinh tế ở châu Á sau chiến tranh thế giới thứ II.
 |
| USS Carl Vinson cập bến Danang, vào ngày 05.03, 2018. Ảnh: BBC |
Đô đốc Fuller nói: ‘Đây là một môi trường ổn định, nơi bạn có khả năng thực sự thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. ‘Tôi nghĩ chúng tôi đã giúp tạo ra môi trường cho phép 70 năm tăng trưởng.’
Ông Đô đốc từ chối bình luận về cách xây dựng đảo của Trung Quốc – vốn đang thay đổi khu vực. Bắc Kinh phản đối Hoa Kỳ khi tiến hành tự do hoạt động hàng hải, trong đó có việc, các tàu Hải quân đi gần sát các hòn đảo tranh chấp do Trung Quốc kiểm soát.
Việt Nam có một cuộc chiến đẫm máu với Hoa Kỳ, nhưng sự thù địch của người Việt Nam đối với Trung Quốc thì sâu sắc hơn.
Mối quan hệ anh em giữa Bắc Kinh với Hà Nội đã không xóa bỏ được thực tế là Trung Quốc đã cai trị Việt Nam trong một 1000 năm.
Bốn năm sau khi Hoa Kỳ rút quân khỏi Sài Gòn, Việt Nam đã tiếp tục cầm súng trong cuộc chiến biên giới với Trung Quốc. Kể từ đó, quân đội Trung Quốc và Việt Nam tiếp tục xung đột xoay quanh quyền sở hữu các hòn đảo ở Biển Đông.
Thiếu tướng Lê Văn Cường, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược thuộc Bộ Công an, cho biết: ‘Không ai tin người Trung Quốc. Nhưng mọi người đều cần tiền của họ.’
Năm 2016, một tòa án quốc tế đã ra phán quyết có lợi cho Philippines và đặt câu hỏi về các tuyên bố của Trung Quốc trên biển Đông.Nhưng chiến thắng hợp pháp này đã chứng minh phần lớn không liên quan đến địa chính trị khu vực. Tổng thống Rodrigo Duterte của Philippines, người sau đó lên nắm quyền, đã từ chối đẩy Bắc Kinh vào thế khó. Thay vào đó, ông chỉ trích Hoa Kỳ, một đồng minh lâu năm. Kết quả, Bắc Kinh hứa hẹn đầu tư hàng tỷ đô la vào Philippines.
Sự ra đi của ông Duterte đã để lại Việt nam - đơn độc tố cáo các hành vi hung hăng của Bắc Kinh.
Vào năm 2014, Bắc Kinh đã dời một giàn khoan dầu vào vùng biển tranh chấp. Người Việt Nam phản ứng bằng những cuộc biểu tình chống Trung Quốc, đỉnh điểm là dẫn đến cái chết của hai công nhân Trung Quốc ở miền Nam Việt nam.
Tuy nhiên, chính trị học chỉ ra rằng Việt Nam không thể xa lánh hoàn toàn Trung Quốc.
Ông Hiebert thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế cho biết: ‘Việt Nam phải làm nhiều để cân bằng mối quan hệ giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ.’
Khi Bắc Kinh một lần nữa dời giàn khoan vào vùng biển tranh chấp vào năm 2016, Hà Nội đã đảm bảo rằng sẽ không lặp lại những cuộc bạo loạn chống Trung Quốc.
Mặc dù Washington đã cố gắng lôi kéo Hà Nội mở rộng trao đổi hải quân với Hoa Kỳ, Việt Nam đã cố gắng giảm để ‘tránh gây khiêu khích với Trung Quốc’, ông Hiebert nói.
Hà Nội, dựa vào Nga cho hầu hết các thiết bị quân sự, cũng đã từ chối mua thêm vũ khí của Hoa Kỳ, mặc dù Hoa Kỳ đã bãi bỏ lệnh cấm bán vũ khí gây thương vong cho Việt Nam vào năm 2016.
Quyết định của Tổng thống Trump năm ngoái nhằm thúc đẩy Quan hệ đối tác xuyên Thái Bình Dương gây phấn khích khích cho Hà Nội, với hy vọng rằng hiệp định thương mại do Mỹ dẫn đầu sẽ tạo ra một sự đối trọng với ảnh hưởng kinh tế đang tăng lên của Trung Quốc trong khu vực.
Trong khi Hoa Kỳ và Việt Nam ca ngợi mối quan hệ đang ấm dần lên, một cuộc đàn áp dai dẳng đối với các nhà bất đồng chính kiến của nhà chức trách Việt Nam đã làm giảm hy vọng thay đổi chính trị. Sự kẹp chặt này phản ánh sự kìm kẹp tương tự của Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Theo tổ chức Human Rights Watch, có khoảng 130 tù nhân chính trị tại Việt Nam, bao gồm các nhà hoạt động vì môi trường, những người ủng hộ tôn giáo và blogger bị giam giữ.
Trong tháng vừa qua, Bộ Ngoại giao Mỹ đã đưa ra tuyên bố kêu gọi ‘Việt Nam cần phóng thích ngay tất cả tù nhân lương tâm và cho phép tất cả mọi người ở Việt Nam bày tỏ quan điểm ôn hòa của họ mà không sợ bị trừng phạt’.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét