Bộ trưởng Ngoại giao Đức Sigmar Gabriel (phải) và Bộ trưởng
Ngoại giao Slovakia, ông Miroslav Lajcak (trái)tại cuộc họp báo ở tại
Wolfsburg, Đức ngày 4 tháng 8 năm 2017. AFP
Câu chuyện ông Trịnh Xuân Thanh có mặt ở Việt Nam bằng con
đường đầu thú, theo cách nói của phía Việt Nam, hay bị bắt cóc, theo như phía Bộ
ngoại giao Đức gọi là “cách thức trong những phim kinh dị thời Chiến tranh lạnh”,
vẫn tiếp tục là đề tài bàn tán sôi nổi của truyền thông quốc tế.
Sự kiện truy bắt một bị can đang bị truy nã của Việt Nam tại
một quốc gia khác bằng phương cách ‘vô tiền khoáng hậu’ này được các chuyên
viên ngoại giao Việt Nam và quốc tế nhận định như thế nào?
Vi phạm chuẩn mực ngoại giao
Hãng tin AP ngày 2 tháng 8 trích lời phát ngôn nhân Bộ Ngoại
giao Đức, Martin Schaefer, nói rằng chính phủ Đức không nghi ngờ gì việc đại sứ
quán Việt Nam và cơ quan tình báo nước này có dính líu vào vụ bắt cóc ông Trịnh
Xuân Thanh vào ngày 23 tháng 7.
Theo lời ông Martin Schaefer, việc bắt cóc ông Trịnh Xuân
Thanh ngay trên nước Đức là một sự vi phạm luật pháp quốc tế và luật pháp nước
Đức chưa hề có tiền lệ.
Từ Fresno, California, ông David Brown, nhà cựu ngoại giao
Hoa Kỳ từng sống và làm việc nhiều năm ở Việt Nam bình luận về sự việc này với
chúng tôi qua email, ông cho biết quan điểm của mình.
“Công an Việt Nam đã không tuân thủ nguyên tắc của cuộc
chơi. Với sự tiếp tay của Đại sứ Việt Nam Đoàn Xuân Hùng, họ đã vi phạm các chuẩn
mực ngoại giao đã được thiết lập tốt bằng cách bắt cóc Trịnh Xuân Thành và trục
xuất ông ta ra khỏi nước Đức. Berlin đúng là thật sự đã rất tức giận.
Chính quyền Việt Nam đã biết Thanh đang tìm kiếm quy chế tỵ
nạn ở Đức. Các quan chức hàng đầu như Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc hoặc Phó Thủ
tưởng Phạm Bình Minh cũng từng đã đề cập trực tiếp với chính phủ Đức vấn đề dẫn
độ Trịnh Xuân Thanh về Việt Nam tại cuộc họp hội nghị thượng đỉnh G-20 diễn ra ở
Đức vào tháng 7 vừa qua.”
Về việc này, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Đức cũng có nhắc
đến. Ông cho biết hai nước đã gặp nhau bên lề Thượng đỉnh G20 hồi tháng 7 vừa
qua để thảo luận đề nghị từ phía Hà Nội là muốn Đức trục xuất ông Thanh.
Khả năng có sự thoả thuận
Tất cả diễn biến của câu chuyện Trịnh Xuân Thanh cho đến thời
điểm này được ông Lê Hưng Quốc, chuyên gia đối ngoại, Nguyên Phó Giám đốc thường
trực Sở Ngoại vụ, trực thuộc Bộ Ngoại giao Việt Nam, ngày 3 tháng 8, từ Sài
Gòn, đưa ra một góc nhìn khác mang tính chất “chưa đưa ra nhận định vội vàng”.
Ông cho biết.
“Đây không phải là vấn đề chính trị. Đây là vấn đề tham
nhũng. Tham nhũng thì nước nào cũng có, cũng phải có biện pháp để trị. Các quốc
gia không ủng hộ chuyện tham nhũng.”
Khi được hỏi về liệu có sự vi phạm luật pháp quốc tế như lời
phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Đức, Martin Schaefer đã lên tiếng hay không? Ông
Lê Hưng Quốc cho biết.
“Nếu nói về luật pháp quốc tế thì nó rất chung chung và vô
cùng. Nhưng đây không phải là câu chuyện về luật pháp quốc tế mà là câu chuyện
giữa hai nước.
Tôi không hình dung là câu chuyện này làm như thế nào. Nhiều
người nói là bắt cóc, nhưng tôi lại không có thông tin, chuyện bắt cóc ấy làm
sao qua biên giới được. Cho nên cũng không loại trừ khả năng như Bộ ngoại giao
đã nói là anh này đã đến lúc về nước để giải trình, vì tội tham nhũng thì chả
có nước nào dung chứa cả.”
Ông Lê Hưng Quốc nói rằng theo ý kiến của ông, ông nhìn thấy
có hai cách để dư luận nhận xét về vụ Trịnh Xuân Thanh.
“Người mà không thích Việt Nam thì nói là đây là bắt cóc rồi,
đã vi phạm luật. Thế nhưng người mà nắm được sự kiện thì có thể đây là một thoả
thuận nào đó.”
Khi được hỏi quan điểm riêng của ông trên góc nhìn ngoại
giao, ông chia sẽ rằng cần phải thận trọng trước khi đưa ra kết luận.
“Rõ ràng bây giờ là thế kỷ 21 rồi, và các nước cũng đều đang
phát triển. Văn minh thế giới cũng rất rõ rồi. Cho nên tôi không loại trừ khả
năng có những thoả thuận. Thế nhưng không phải thoả thuận nào cũng công bố trên
báo đài đâu?”
Tối ngày 3 tháng 8, truyền hình Việt Nam, kênh VTV1 đăng
hình ảnh ông Trịnh Xuân Thanh trong một đoan video thú nhận ông “đã làm một việc
nông nổi” và ông “cần phải quay về để đối diện với sự thật”.
Sẽ nhanh chóng được giải quyết
Trước đó, ngày 2 tháng 8, Bộ Ngoại giao Việt Nam lần đầu lên
tiếng với phát biểu của bà Lê Thị Thu Hằng, phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Việt
Nam, nói rằng “Việt Nam rất lấy làm tiếc về phát ngôn của Bộ Ngoại giao Đức đưa
ra” và Việt Nam rất coi trọng mối quan hệ giữa hai nước Việt – Đức.
Chúng tôi đặt vấn đề về khả năng mối quan hệ giữa hai nước
sau sự việc này như thế nào, ông David Brown cho biết, theo nhận định của ông,
việc này sẽ “chìm dần” bằng hình thức ngoại giao.
“ Hà Nội cần phải biết rằng sẽ mất một khoảng thời gian nhiều
tháng trước khi các toà án ở Đức ra quyết định về qui chế tỵ nạn của Trịnh Xuân
Thanh, và không cần thiết phải xử lý như thế. Họ đã nghĩ rằng họ có thể loại trừ
ông ta một cách gọn gàng, và họ đã làm như thế.
Sau một thời gian ngắn, sau những lời xin lỗi, gửi một Đại sứ
mới sang Berlin, vụ việc sẽ được giải quyết và sẽ lắng xuống. Có lẽ họ đúng. Giữa
Việt Nam và Đức có nhiều lợi ích chung, và sẽ không có lợi nếu cả hai kéo dài
chuyện này.”
Về việc này, ông Lê Hưng Quốc có quan điểm tương đồng với
ông David Brown, ông khẳng định sự việc sẽ được giải quyết qua kênh ngoại giao.
“Quan điểm cá nhân của tôi, việc này không ảnh hưởng đến
quan hệ giữa hai nước. Quan hệ Việt Nam với Đức là xu thế.
Tôi không hình dung được vì chuyện này mà Đức cấm vận hay
tuyên chiến với Việt Nam. Bởi vì câu chuyện này là câu chuyện tham nhũng chứ
không phải vấn đề nhân quyền hay chính trị.”
Sau những ngày giữ im lặng, thì ngày 4 tháng 8, Ngoại trưởng
Đức Sigmar Gabriel phát biểu trong cuộc họp báo tại Wolfsburg rằng không có điều
gì sai với suy luận ông Trịnh Xuân Thanh bị bắt cóc là có sự hổ trợ của viện chức
tình báo Việt Nam và Đại sứ quán Việt Nam ở Đức. Ngoại trưởng Sigmar nhấn mạnh
trong buổi họp báo, phía Đức không thể chấp nhận việc Việt Nam đưa ông Trịnh
Xuân Thanh ra khỏi Đức bằng hình thức mà ông gọi là “người ta thấy khi xem phim
kinh dị thời Chiến tranh lạnh.”
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét