Olympic 2024: Giấc mơ của Paris đang thành hiện thực

Anh Vũ

Đường đua nổi 100m điền kinh trên sông Seine trong Ngày Quốc tế Olympic tại Paris, ảnh chụp ngày 23/06/2017.REUTERS/Charles Platiau

Giấc mơ được đón Thế vận hội Olympic mùa hè 2024, không còn là xa với Paris. Thủ đô của nước Pháp chỉ còn chờ một quyết định chính thức của Ủy Ban Olympic Quốc Tế CIO vào ngày 13/9 tới, sau khi mọi thỏa thuận đã được dàn xếp với thành phố cạnh tranh Los Angeles.

Ủy ban Thế vận Quốc tế từ đầu năm nay đã mong muốn trao quyền tổ chức Thế vận hội mùa hè hai kỳ 2024 và 2028 đồng thời một lần và dự án này được nhất trí hoàn toàn trong phiên họp hồi tháng 07/2017 tại Lausane, Thụy Sĩ. Ban đầu, cả Paris và Los Angeles đều cố chạy đua để về đích trước. Cuối cùng, thủ phủ bang California đã quyết định nhường lại chỗ cho Paris để chờ thêm 4 năm nữa.

Thị trưởng Los Angeles, Eric Garcetti tuyên bố hôm 31/07/2017 :

Chúng ta có mặt tại đây để viết lên trang sử. Tôi tự hào được thông báo Thế vận hội Olympic mùa hè sẽ trở lại với nước Mỹ. Năm 2028 chúng ta sẽ đón nhận Thế vận hội tại Los Angeles, một trong những thủ đô lớn nhất của phong trào Olympic.

Trừ khi có bất ngờ lớn, Ủy Ban Olympic Quốc Tế, vốn đánh giá rất cao cả hai ứng cử viên, sẽ thông qua quyết định trên của thành phố Los Angeles. Đổi lại, Los Angels sẽ nhận được khoản trợ cấp của CIO vào khoảng 2 tỷ đô la. Paris tổ chức trước nên chỉ nhận được khoảng 1,5 tỷ đô la.

Mặc dù người Pháp cố gắng kiềm chế niềm vui trong khi chờ thông báo trên được công bố chính thức, nhưng bà Anne Hidalgo - thị trưởng Paris - đã nhanh chóng phản ứng trên Twitter: “Rất vui mừng thấy người bạn Los Angeles đã có một bước đi quan trọng để đi tới một thỏa thuận, trong đó cả ba bên Paris, Los Angeles và CIO đều thắng cuộc ».

12 năm sau thất bại trong lần ra tranh cử giành quyền đăng cai Thế vận hội mùa hè, Paris đã tìm lại được nụ cười chiến thắng. Thủ đô Pháp gần như đã nắm trong tay quyền đăng cai tổ chức Thế vận hội 2024, tức là đúng 100 năm sau lần gần đây nhất thủ đô Pháp đón ngày hội thể thao lớn nhất hành tinh. Thị trưởng Hidalgo khẳng định Paris và Los Angeles sẽ tiếp tục trao đổi trong tháng 08 này, trong khi chờ đợi câu trả lời chính thức của CIO ngày 13/09 tại Lima.

Trả lời phỏng vấn của RFI, ông Tony Estanguet, đồng chủ tịch Ủy ban vận động Paris 2014 vẫn tỏ ra thận trọng:

« Chúng tôi rất vui, quả thực là chúng ta cảm thấy đang tiến gần đến đích.Còn phải đợi đến ngày 13/09, vì đó mới là ngày mà mọi quyết định sẽ được công bố chính thức. Nhưng với toàn bộ thành viên của ủy ban và toàn thể các đối tác, tôi có thể nói là chúng ta đã tiến được một bước rất mạnh mẽ.

Chúng ta có niềm tin nước Pháp sẽ được tổ chức một kỳ Thế vận hội rất lớn, mang tính lịch sử. Đã 100 năm nước Pháp không được tổ chức Thế vận hội Olympic mùa hè. Trong vòng 20 năm qua, chúng ta đã 4 lần xin đăng cai tổ chức Olympic nhưng không thành. Các bạn cũng biết, chính tại Paris, phong trào Olympic đã được Pierre de Coubertin nâng lên tầm cao mới. Chúng ta mang trong mình truyền thống lịch sử đó.

Chúng ta luôn muốn tôn vinh tinh thần Thế vận hội, chúng ta muốn cho cả thế giới thấy rằng chúng ta có thể thành công. Với tất cả các vận động viên và thành viên của ủy ban vận động tranh cử, giờ đây chúng tôi đã sẵn sàng để chứng minh với thế giới là thể thao rất hữu ích cho xã hội. »

Tại sao Paris nhất quyết muốn tổ chức Olympic 2024 ?

« Có rất nhiều lý do, trước tiên là tính biểu tượng kỷ niệm 100 năm Olympic trở lại với Paris. Nhưng ngoài ra, đó còn là lý do kinh tế. Thế vận hội mùa hè cần được trở lại lục địa châu Âu. Chúng ta biết là Paris nằm ở trung tâm châu Âu, điều này giúp cho hình ảnh của Thế vận hội Olympic và Paralympic trở lại với cả châu Âu.

Về lý do kinh tế, xét về mặt kỹ thuật, dự án của chúng tôi chỉ có thể khả thi cho năm 2024. Chúng ta chỉ còn hai cơ sở cần phải xây dựng mới. Hai khu đất đó dành cho làng Thế vận hội và trung tâm thể thao dưới nước, phải được xây dựng trước 2028, nếu không chúng tôi sẽ mất quyền sử dụng đất. Có nhiều lý do khác nhau, nhưng lý nhưng quan trọng là Paris muốn có ngày hội kỷ niệm 100 năm Thế vận hội trở lại với thành phố.

Tổ chức Thế vận hội rất tốn kém, chúng ta đã có những bài học về Olympic ở Athènes, Bắc Kinh, Luân Đôn, Paris liệu có đảm bảo chi phí không bị đội lên hay không ?

« Điểm mạnh của dự án Paris 2024 là chúng ta đã có 95% cơ sở hạ tầng sẵn có. Chúng ta chỉ còn xây dựng thêm hai cơ sở. Điểm mạnh nữa là Paris đã có các khách sạn. Chúng ta có 140.000 phòng khách sạn trong trung tâm Paris, chúng ta đã có hệ thống phương tiện giao thông công cộng. Paris là thành phố có hệ thống giao thông công cộng tốt nhất thế giới. Đó là những yếu tố mấu chốt để tổ chức thành công Thế vận hội.

Thường thì chi phí cho Thế vận hội vẫn bị trượt giá và rất tốn kém, bởi vì người ta phải xây dựng nhiều công trình giao thông. Đó không phải là trường hợp của Paris. Chúng tôi rất tin tưởng giữ được chi phí của dự án này không tăng. Hiện nay, con số đầu tư của Nhà nước là 1,5 tỉ euro trong khi những lợi ích kinh tế có thể mang lại là 10 tỉ, tạo ra 250.000 việc làm. Đây là dự án có lời trên khía cạnh kinh tế và sức hấp dẫn. Về khía cạnh hình ảnh của nước Pháp, những hệ quả là không thể bỏ qua được.

Một kỳ Thế vận hội thân thiện với một trường

Dự án Paris 2024 hứa hẹn một kỳ Thế vận hội có trách nhiệm với môi trường, một kỳ thế vận hội sạch nhất trong lịch sử.

Với Olympic 2024, Paris nhằm vào tiêu chí « bền vững và trách nhiệm ». Làng Olympic sẽ có 3 500 căn hộ được xây dựng bằng 100% vật liệu có nguồn gốc sinh học ; sử dụng 100% năng lượng tái tạo ; 100% xe chạy điện chuyên chở vận động viên và một chủ trương không có rác thải. Sau Thế vận hội, làng Olympic sẽ trở thành một khu phố sinh thái, một hình mẫu của phát triển bền vững.

Nước chủ nhà cố gắng hạn chế tối đa sự di chuyển các vận động viên để giảm khí phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính. 85% người tham dự Thế vận hội sẽ được bố trí chỗ ở chỉ cách địa điểm thi đấu chưa đầy 30 phút đi lại. Tất cả khán giả có thể sử dụng phương tiện giao thông công cộng hay xe đạp. Một con số có thể tóm tắt tham vọng này của Paris : giảm 55% lượng phát thải CO2 so với Thế vận hội mùa hè Luân Đôn 2012.

Paris hứa hẹn một kỳ Thế vận hội ít ô nhiễm nhưng đồng thời chi phí không cao. Trong tổng số 38 công trình thi đấu, 28 cơ sở có sẵn từ trước, 8 công trình sẽ được xây dựng tạm thời theo cấu trúc tháo lắp và chỉ cần xây mới 2 công trình. Paris dự trù tổng ngân sách cho Thế vận hội 2024 là 6 tỷ 200 triệu euro. Con số này gần bằng nửa chi phí của Olympic Luân Đôn 2012 và ít hơn Thế vận hội mùa đông Sotchi 6 lần. Cũng như phần lớn các thành phố xin đăng cai Olympic, Pháp chắc chắn cũng ước tính thấp chi phí cho Thế vận hội.

Sông Seine làm điểm thi đấu giữa thiên nhiên

Một trong những địa điểm thi đấu trong dự án Olympic 2024 chính là dòng sông Seine chảy giữa lòng thủ đô. Ý tưởng táo bạo nhất của những người xây dựng dự án đó là cho thi đấu các nội dung bơi tự do trên sông Seine. Lâu nay, chất lượng nước sông vẫn là một vấn đề. Mùa hè năm nay, thành phố cho hoạt động thử nghiệm một khu bể bơi ngay trên con sông thơ mộng chảy qua thủ đô. Chính những người dân Paris sẽ được thử nghiệm dự án trước các vận động viên.

Khu hồ bơi La Villette trên một nhánh nhỏ của sông Seine phía đông bắc Paris vừa được đưa vào hoạt động thử nghiệm. Đó cũng là lời hứa của bà thị trưởng Anne Hidalgo. Một tuần sau khi mở cửa chính thức, chúng ta thấy dự án có thể thành công: dân chúng háo hức muốn được bơi trên sông Seine. Nhưng khu bể bơi vẫn chưa thể đi vào hoạt động hoàn toàn vì các cơ quan chức năng đã phát hiện trong nước sông vẫn còn có 24 loại vi khuẩn nguy hiểm cho sức khỏe và phải tạm đóng cửa bể bơi 24 giờ.

Bể bơi La Villette là một thử nghiệm thực địa cho một dự án lớn của thủ đô Paris. Khi cựu tổng thống Pháp Jacques Chirac là thị trưởng Paris năm 1990, ông đã hứa một vài năm sau chính ông sẽ xuống sông Seine bơi để chứng minh là nước sông rất sạch. Nhưng 27 năm sau, người dân vẫn bị cấm bơi ở sông Seine. Đến tận những năm đầu thế kỷ trước, người ta vẫn còn được bơi trên sông Seine. Nhưng từ năm 1923, chính quyền thành phố đã cấm hoàn toàn việc tắm sông vì lý do vệ sinh y tế. Gần một thế kỷ qua, lệnh cấm vẫn còn được giữ nguyên. Lượng vị khuẩn mang mầm bệnh vẫn quá cao.

Từ những năm 1990, chất lượng nước sông Seine đã được cải thiện liên tục nhưng không đủ để có thể cho phép mọi người xuống sông tắm. Để làm được điều này, cần phải cải thiện nhiều hơn nữa các trang thiết bị ở những trạm lọc nước thải và nâng cấp lại hệ thống cống thải ở Paris. Trong trường hợp mưa lớn, nước thải vẫn bị đổ trực tiếp vào sông.

Thành phố Paris ấn định mục tiêu là từ nay đến năm 2024, người dân sẽ được phép tắm trên sông Seine. Nếu Paris tổ chức Thế vận hội vào năm đó, các môn thi đấu bơi tự do sẽ diễn ra trên sông Seine.