Ông Trịnh Xuân Thanh được cho là đang làm thủ
tục xin tỵ nạn ở Đức trước lúc "bị bắt cóc"- Ảnh AFP
CHLB Đức yêu cầu Việt Nam trao trả ông Trịnh Xuân Thanh, người
vừa 'ra đầu thú' và đọc bản 'nhận tội' theo truyền thông nhà nước, là cách mà
Berlin muốn tạo cho Hà Nội một 'biện pháp mở' để 'khắc phục lỗi lầm' về mặt ngoại
giao và pháp lý, một luật sư từ Sài Gòn nói với BBC.
Trong lúc đó, Bộ Ngoại giao Việt Nam có thể đang 'lúng túng'
trong câu chuyện đối với nước Đức và có thể đang phải hành động để 'giải quyết
hậu quả,' theo nhận xét một nhà cựu ngoại giao Việt Nam từ Geneve, Thụy Sỹ.
Trả lời phỏng vấn của BBC hôm 04/8/2017, Luật sư Lê Công Định
nêu quan điểm về điều mà ông gọi là 'biện pháp mở' của nước Đức dành cho Việt
Nam. Ông nói:
"Trong luật pháp quốc tế có một nguyên tắc là nếu một
quốc gia, hay bất cứ ai mà có một hành động vi phạm, xâm phạm đến luật pháp quốc
tế, thì họ phải có một biện pháp khắc phục lại tình trạng ban đầu như trước khi
xảy ra một hành động vi phạm đó..."
"Chúng ta thấy rằng chính phủ Đức hiểu rất rõ nguyên tắc
của luật pháp quốc tế, cho nên họ yêu cầu chính phủ Việt Nam lập lại tình trạng
ban đầu trước khi bắt cóc ông Trịnh Xuân Thanh, đó là bây giờ phải trả ông
Thanh lại đúng lãnh thổ mà ông Thanh đã cư trú trước khi bị bắt cóc."
"Như vậy có nghĩa là phải đưa ông Thanh trở lại Đức và
đây là một biện pháp mở đối với chính phủ Việt Nam mà chính phủ Đức trao
cho."
"Vì sao? Họ tạo điều kiện để chính phủ Việt Nam nếu đã
lỡ vi phạm luật pháp quốc tế, thì bây giờ có một cách sửa chữa hành động vi phạm
đó bằng cách trao trả lại."
"Sau đó các bên sẽ nói chuyện với nhau lại về phương diện
ngoại giao và phương diện pháp lý. Tuy nhiên chúng ta biết rằng là chính phủ Việt
Nam bây giờ đang ở một tình thế rất là khó khăn, lẽ ra họ phải tuân thủ luật
pháp quốc tế; nếu họ đã lỡ vi phạm rồi, thì bây giờ phải làm biện pháp khắc phục
nó và đưa trở lại.
"Nhưng chúng ta thấy rằng cách mà họ đưa ông Thanh lên
truyền hình, rồi đưa báo chí tham gia và nói rằng ông Thanh tự thú, với thái độ
như vậy, tôi nghĩ rằng là họ không có ý định khắc phục lại hành động vi phạm luật
pháp quốc tế," ông Lê Công Định nói.
'Lúng túng, giải quyết hậu quả'?
Hôm 03/8, ông Đặng Xương Hùng, cựu quan chức lãnh sự của Việt
Nam tại Geneve, Thụy Sỹ và nguyên Phó Vụ trưởng Bộ Ngoại giao, nêu quan điểm về
vụ việc đang xảy ra liên quan quan hệ Việt - Đứci:
"Bộ Ngoại giao VN đang lúng túng trong câu chuyện với Đức.
Có hai khả năng là Bộ Ngoại giao đồng lõa, chiều theo cách xử lý của Bộ Công
an, cũng có thể Bộ Ngoại giao không đồng ý. Có thể có cả hai khả năng."
"Thái độ của Sứ quán thế nào? Thái độ đó phụ thuộc vào
tình huống Bộ Ngoại giao có đã lựa chọn xử lý ông Trịnh Xuân Thanh hay
không."
"Họ đang tìm cách giải quyết. Nếu họ không đồng ý, đây
là chiến thắng của Bộ Ngoại giao Việt Nam. Nhưng tôi vẫn tin Bộ Ngoại giao có
những con người biết nhìn nhận những cam kết với quốc tế, chấp nhận luật chơi của
thế giới văn minh."
"Tôi tin rằng nếu Bộ Ngoại giao trước đây không đồng ý
phương án bắt cóc, thì Bộ sẽ ổn. Tôi lo ngại tình trạng so sánh lực lượng giữa
các phe nhóm, Bộ Ngoại giao chưa chắc có đủ thế lực mong muốn."
"Bộ này đang phải đi giải quyết hậu quả mà Bộ Công an
gây ra trong thế giới văn minh này. Bộ Ngoại giao đang phải chữa cháy như là Bộ
này vẫn thường phải làm trước quốc tế trong các vụ bắt bớ, vi phạm nhân quyền
v.v…"
"Nếu Bộ Ngoại giao chọn phương án bảo lưu 'không chọn
phương án bắt cóc' Trịnh Xuân Thanh, thì Bộ Ngoại giao có thể đang 'thở phào',
nhưng trong lộ trình đi tới hội nhập văn minh cho Việt Nam, đặc biệt qua hành xử
ngoại giao chuẩn mực, thì nếu Bộ Ngoại giao không đồng tình, hoặc bảo lưu y' kiến
không đồng tình của họ, thì họ có thể thở phào như vậy," ông Hùng nêu quan
điểm riêng.
Trước câu hỏi phía đại diện ngoại giao Việt Nam tại Đức và Đại
sứ có thể đang phải xử lí vụ việc thế nào, cựu quan chức ngoại giao của Việt
Nam nói:
"Ông Đại sứ Đoàn Xuân Hưng có thể đã biết trước, những
đề án xử lý như vậy đều phải xin ý kiến, chỉ thị của Ban Bí thư và có thể là Bộ
Chính trị, Bộ Ngoại giao chắc chắn được tham khảo. Cái này trong nội bộ gọi là
'tham khảo ngang'. Nếu là quá bí mật, mà chỉ những vị cấp cao mới được biết,
trong tình huống đó, ông Đại sứ Hưng mới không được biết.
"Nhưng nhân viên biệt phái ở Bộ Công an làm công tác an
ninh ở Đại sứ quán chắc chắn phải được biết, tuy việc người đó có báo cáo lại
cho Đại sứ đặc mệnh, toàn quyền hay không, thì là một chuyện khác."
Mức độ nghiêm trọng?
Trước câu hỏi liệu Liên minh châu Âu (EU) có lên tiếng hay
không về vụ việc, ông Đặng Xương Hùng nói:
"Với thái độ của Đức thì EU sẽ không thể ngồi nhìn. An
ninh của châu Âu là liên kết với nhau, không thể tách rời nhau, nên cũng không
tách rời vấn đề này với Đức được. Đưa người bị bắt cóc đi lại như thế là đã vi
phạm luật pháp của các nước sở tại và của Liên minh châu Âu."
"Vụ này, theo tôi là rất nghiêm trọng, nước Đức đã xử
lý ngay. Không như Canada xử lý Trung Quốc, nước Đức đã xử lí Việt Nam như một
'đối tác nguy hiểm' vi phạm an ninh của nước này." ông Hùng trả lời câu hỏi
của BBC về mức độ nghiêm trọng của sự việc.
Hôm thứ Năm, trên Facebook cá nhân, Luật sư Lê Công Định cho
rằng sử dụng thuật ngữ Latin "persona non grata" là cách biểu hiện phản
ứng mạnh mẽ trong ngoại giao quốc tế. Nó có nghĩa là "người không được
chào đón", một quy chế do ngành hành pháp của nước chủ nhà áp dụng khi trục
xuất một viên chức ngoại giao của nước khác.
"Điều 9, Mục 1 của Công ước Vienna về Quan hệ Ngoại
giao quy định: "Quốc gia tiếp nhận [viên chức ngoại giao] có thể vào bất kỳ
lúc nào và không cần giải thích quyết định của mình, thông báo cho quốc gia gửi
[viên chức ngoại giao] rằng người đứng đầu hoặc bất kỳ viên chức nào thuộc ngoại
giao đoàn là persona non grata, hoặc rằng bất kỳ viên chức nào thuộc ngoại giao
đoàn là không thể chấp nhận được."
"Tuyên bố persona non grata được đưa ra khi có bằng chứng
viên chức ngoại giao đó vi phạm luật pháp nước sở tại và/hoặc luật pháp quốc tế...
"Thông thường quốc gia có viên chức ngoại giao bị trục
xuất sẽ trả đũa bằng cách trục xuất lại một viên chức ngoại giao nước kia.
Không biết trong trường hợp hiện tại nhà cầm quyền Việt Nam sẽ trả đũa ngoại
giao ra sao đối với Đức?" Luật sự đặt câu hỏi.
Trong một diễn biến mới nhất, tin cho hay hôm thứ Sáu, Ngoại
trưởng Đức Sigmar Gabriel đã tuyên bố Đức đang cân nhắc các biện pháp trả đũa
Việt Nam vì cáo buộc Hà Nội bắt cóc ông Trịnh Xuân Thanh ngay tại Berlin.
Việt Nam đã bác bỏ cáo buộc bắt cóc, và để hình ảnh ông Trịnh
Xuân Thanh xuất hiện trên truyền hình nói ông tự nguyện trở về nước.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét