Câu slogan của Tổng thống Donald Trump “Khiến nước Mỹ vĩ đại
trở lại” làm cho nhiều người ngẫm nghĩ. Phải chăng nước Mỹ đã dần dần mất đi sự
vĩ đại nó vốn có từ sau thế chiến thứ II khi Nhật chính thức đầu hàng và Mỹ trờ
thành đầu tàu cho cả thế giới để chống lại khối cộng sản?
Liên Xô sụp đổ kéo theo toàn bộ Đông Âu làm cho nước Mỹ vững
vàng hơn trong tư thế lãnh đạo thế giới. Trung Quốc nổi lên, như một định luật
từ xưa tới nay không một cường quốc nào không bị cạnh tranh chiếc ghế độc tôn
thế giới và Trung Quốc là nước có khả năng này. Trung Quốc vừa là món lợi về
kinh tế cho các nước cần nhập khẩu sản phẩm giá rẻ vừa lo lắng ngày một lớn mạnh
và không che giấu tham vọng bá chủ toàn cầu của Bắc Kinh. Mỹ là nước duy nhất
có đủ thế và lực để cản trở ý tưởng đại Hán. Và một lần nữa cả thế giới biết rất
rõ điều này.
Tổng thống Trump đã giải quyết một phần câu hỏi. Ông không
ngần ngại tỏ thái độ cứng rắn từ khi còn tranh cử. Sau khi chiến thắng ông cho
Trung Quốc thấy vấn đề Đài Loan vốn nhạy cảm và bị các đời tổng thống Mỹ xưa
nay tránh né thì ông xắn tay áo, kéo Đài Loan về phía mình một cách công khai.
Ông chọn một nội các mà trong đó 2/3 có khuynh hướng xem Trung Quốc là mối họa.
Từ Ngoại trưởng Rex Tillerson thẳng thừng tuyên bố vấn đề Biển Đông có ý răn đe
Trung Quốc cho tới Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis có biệt danh cực kỳ ấn tượng
“Mad dog”, về kinh tế ông có người đứng đầu Hội đồng tư vấn thương mại quốc gia
là Peter Navarro, tác giả cuốn sách nổi tiếng “Chết dưới tay Trung Quốc” khiến Bắc Kinh phải ngày đêm họp kín tìm
phương cách đối phó.
Tổng thống Donald Trump đã làm được một việc quan trọng mà
nhiều chính phủ thời trước xem thường, kể cả chính phủ Obama vốn được thế giới
ngưỡng mộ vẫn vấp phải sự chần chừ, ngờ ngợ vê một nước Trung Quốc có dã tâm lớn
vẫn luôn bị các nước láng giềng của nó dè chừng.
Nhưng nước Mỹ từ xưa tới nay còn cần những yếu tố khác để
làm nó vĩ đại.
Nhân bản là yếu tố đầu tiên, lớn nhất làm cho Mỹ trở thành
vĩ đại. Bản tuyên ngôn độc lập mà thế giới truyền tụng là của Hoa Kỳ. Rồi di
dân là một thí dụ khác rõ ràng nhất việc bảo vệ người chạy trốn các chế độ độc
tài cần sự đưa tay ra cứu vớt, trong đó hình ảnh của hơn một triệu thuyền nhân
Việt Nam vẫn in hằn trong lịch sử nước Mỹ.
Hợp chủng quốc là cái tên gọi chính thức của nước Mỹ. Đất nước
của toàn thế giới hợp lại và những người di dân từ bốn phương ấy đã làm cho nước
Mỹ vĩ đại.
Nước Mỹ giàu có và nước Mỹ không nhỏ mọn. Nó là nơi có những
tỉ phú bỏ hết sản nghiệp của mình ra giúp thế giới từ đói nghèo tới bệnh tật lẫn
giáo dục. Nước Mỹ được thế giới ngưỡng mộ và song song với sự hào phóng thiện
nguyện ấy nước Mỹ có được thứ quyền lực mềm khiến thế giới nể phục. Mạnh về
quân sự nhưng thiếu tính trắc ẩn thì nước Mỹ cũng chỉ như Nga hay Trung Quốc là
cùng. Mạnh mẽ nhưng không thể nào vĩ đại.
Nước Mỹ vốn vĩ đại vì một yếu tố khác vô cùng quan trọng đó
là nó có chính sách chia sẻ quyền làm người, quyền tự do tôn giáo, quyền tự do
phát biểu cũng như tự do báo chí tuyệt đối. Nó bênh vực, bảo vệ những quyền căn
bản ấy của người dân các nước, bất cứ nơi nào mà nước Mỹ đặt tòa Đại sứ của nó.
Nước Mỹ cũng vĩ đại vì tuy giàu có nó vẫn không ngần ngại mở
rộng và cổ vũ các hiệp định thương mại tự do, tức là phần nào nó giúp kéo những
nước đang phát triển đứng lên, chia sẻ lợi nhuận chung để cùng thịnh vượng và
phát triển. Người nào giàu mà biết chia sẻ và giúp đỡ người khác thì đều được
kính trọng và yêu mến.
Tổng thống Donald Trump không thích tự do mậu dịch. Ông bảo
vệ người lao động Mỹ nhưng coi thường sự khó khăn của các nước khác. Ông không
muốn nước Mỹ được tiếng vĩ đại nhưng mất phần lợi nhuận.
Tổng thống Donald Trump không muốn di dân vào Mỹ phạm tội và
vô công rỗi nghề hay lợi dụng chính sách di dân để khủng bố. Những chính quyền
khác từ trước tới nay cũng không hề muốn như vậy và chính sách di dân của Mỹ
chưa bao giờ để lọt khủng bố như các nước Châu Âu. Tội phạm di dân không thấm
gì so với tội phạm người bản xứ. Những lý do ông đưa ra không thuyết phục người
Mỹ gốc di dân từ đó tính vĩ đại của nước Mỹ bị phán xét.
Và quan trọng nhất, sự vĩ đại của nước Mỹ sẽ bị nghi ngờ khi
Tổng thống Donald Trump không chú ý đúng mực tới những giá trị phổ quát của
nhân loại khi ông đóng sập cánh cửa dân chủ, nhân quyền đối với người nói khác
tiếng nói của đất nước ông.
Vậy thì “Khiến nước Mỹ vĩ đại trở lại” có ý nghĩa thật sự nằm
ở đâu khi ông vất vào thùng rác sự vĩ đại vốn có để tìm kiếm những thứ khác viễn
vông và đầy dấu hỏi?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét