Đoàn Thị Hương đáng thương hay đáng trách?

Cát Linh-RFA

 Bà Nguyễn Thị Vy, 54 tuổi, mẹ kế của cô Đoàn Thị Hương xem xét hình ảnh bốn nghi can bị bắt giữ, trong đó có Hương. Ảnh chụp ngày 22 tháng 2 năm 2017.AFP photo

  

Ngày 22 tháng 3, nhiều hãng truyền thông nước ngoài đưa ra thông tin mới nhất về vụ việc của Đoàn Thị Hương, qua đó cho biết cô bị lôi kéo bởi con trai của một cựu đặc sứ Bắc Triều Tiên tại Việt Nam, tham gia vào vụ ám sát ông Kim Jong Nam, anh cùng cha khác mẹ của lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong Un. Tin tức này một lần nữa làm cho dư luận Việt Nam xôn xao, đặc biệt nhắc lại vấn đề tranh cãi gần đây về những lời kêu gọi quan tâm, giúp đỡ về pháp luật đối với Đoàn Thị Hương.

Những bạn trẻ, đặc biệt là nữ suy nghĩ thế nào về câu chuyện cô gái người Việt đang phải đối diện với mức án tử hình ở xứ người?

Khát vọng vươn lên

Cái tên Đoàn Thị Hương “bỗng dưng mà nổi tiếng” không phải vì cô là nghi phạm ở một quốc gia khác, mà vì cô liên quan đến một vụ án được cho là có tính chất chính trị. Do đó, có hai sự quan tâm đến vụ án cô đang vướng vào. Sự quan tâm thứ nhất đến từ truyền thông nước ngoài tập trung tìm  hiểu những ẩn ý phía sau của vụ án, khi nạn nhân được cho biết là anh cùng cha khác mẹ của lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong Un.

Sự quan tâm thứ hai đến từ người dân Việt Nam dành cho cô, nhưng không phải vì cô là người mang quốc tịch Việt Nam phạm pháp ở nước ngoài, mà vì qua báo chí, mọi người nhìn thấy trong ánh mắt của cô ở lần xuất hiện đầu tại toà án Malaysia, dường như có sự cô đơn tột cùng.

Từ đó, dư luận bắt đầu dành cho cô nhiều phán xét khác nhau trong một phiên toà chung trên mạng xã hội. Người thương, kẻ trách. Người giúp đỡ, kẻ phản đối.

Mỗi người có một ý kiến và cách nhìn sự việc riêng. Trong đó, có thể thấy sự thông cảm phần lớn đến từ những người cùng là phận gái, và trạc tuổi đời với Hương.

Sao Mai, một cô gái trẻ sống và làm việc ở Thái Bình phản đối những ý kiến cho rằng việc phạm tội của Đoàn Thị Hương làm cho hình ảnh của người phụ nữ Việt Nam trở nên không đẹp. Theo Mai, cô nhìn câu chuyện của Hương trước nhất là sự nhẹ dạ cả tin trên con đường phấn đấu vươn lên trong cuộc sống.

“Theo em câu chuyện sẽ giúp chúng ta nhìn thẳng vào vấn đề cũng như thực trạng của người phụ nữ trẻ hiện nay. Em thấy chị Hương là người xuất phát từ nông thôn chứ không phải phồn hoa đô thị, cho nên chị ấy sẽ luôn được gia đình dặn dò là cố gắng có cuộc sống tốt đẹp hơn. Có nhiều trường hợp thực tế để bản lĩnh hơn thì chị ấy lại nhẹ dạ cả tin và cũng dễ sa vào tìm kiếm những cơ hội ấy, tạo điều kiện cho người xấu lợi dụng.

“Hiện tại có rất nhiều cô gái dễ cảm động, dễ nhận lời đi chơi với những chàng trai ngoại quốc, có điều kiện mà không màng đến tính cách, miễn là đáp ứng được điều kiện ăn chơi du lịch.

 Hai nghi phạm Đoàn Thị Hương (trái) và Siti Ashyah bị cảnh sát Malaysia bắt giữ trong vụ ám sát Kim Jong-Nam. AFP photo

Lan Anh, sinh ra và lớn lên ở Sài Gòn, hiện đang làm công việc marketing, Mặc dù theo dõi nhiều những bài viết, những ý kiến cá nhân, nhưng cô cho biết mình giữ quan điểm không phán xét. Tuy nhiên, cô cũng có sự đồng cảm với vụ án phạm tội của Đoàn Thị Hương, ít nhất cho đến thời điểm hiện tại.

“Cuộc sống có những điều không lường trước được. Đó có thể là cái bẫy thật sự đã giăng với Hương thì sao? Và em nghĩ theo hướng này nhiều hơn.”

Những ai theo dõi vụ án ám sát Kim Jong Nam đều biết cả hai nghi can Đoàn Thị Hương và cô gái mang quốc tịch Indonesia đều khai rằng họ nghĩ mình được mời tham gia một show truyền hình thực tế.

Chưa có kết luận đúng hay sai từ toà án nên không thể không có những nghi ngờ. Nghi ngờ về lý do vì sao Hương lại dễ dàng rơi vào tình trạng bị lợi dụng như thế. Nhiều ý kiến đưa lên sau các bài viết là dấu hỏi rất lớn về cái nghề mà Hương đã làm trước khi trở thành nghi phạm. Một bạn trẻ có tuổi thơ ở vùng quê Tuy Hoà (không muốn nêu tên) nhưng có sự nghiệp thành công ở Sài Gòn đưa ra câu hỏi.

“Nếu thật cô ấy tha hương làm gái thì bản thân em cũng không dựa vào đâu để đánh giá em ấy cả. Em nghĩ nếu không phải vì khổ quá hay một lý do gì đó thì là phụ nữ không ai muốn chọn nghề này. Đó là nói về bề nổi những gì mà mình biết từ truyền thông. Còn behind the scene sự thật thế nào em không thể biết.”

“Nếu thật sự cô ấy có tội thì không thể đổ là do mình không biết nên làm, không biết mà làm sai vẫn là sai vẫn là có tội.”

Có nghĩa là không ngoại trừ khả năng Hương vì lý do nào đó cố tình phạm tội. Và cho dù là thế, Lan Anh vẫn băn khoăn khi đưa ra lời phán xét.

“Nếu Hương cố tình phạm tội thật, bạn ấy vẫn có lý do riêng mà mình không phải Hương sẽ không hiểu được.”

Gia đình

Từ khi vụ ám sát được loan đi trên truyền thông, nhân thân, gia đình của Đoàn Thị Hương trở nên nổi tiếng. Cuộc sống riêng của Hương được nhiều người quan tâm, tìm hiểu, từ facebook cá nhân, gia đình, cho đến công việc làm.

Cư dân mạng tìm ra chủ nhân tài khoản facebook Ruby, có khuôn mặt giống Đoàn thị Hương nhưng ăn mặc rất khêu gợi, với những status thật ‘ngôn tình’. Một số tin còn cho biết khi ở Hà Nội, Đoàn thị Hương làm việc tại một quán bar ở thủ đô, giao du với nhiều người nước ngoài.

 Ngôi nhà gia đình cô Đoàn Thị Hương ở huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định chụp vào ngày 22 tháng 2 năm 2017. AFP photo

Sau khi “truy lùng” thông tin về Hương, cũng như sau khi báo chí tìm đến gia đình của Hương để phỏng vấn, nhiều ý kiến cho rằng sở dĩ cô vướng vào sự việc ngày hôm nay vì không nhận được sự quan tâm từ gia đình.

Hoàn toàn đồng ý với dư luận về điều này, Sao Mai nói thêm:

“Khi họ có ý kiến hành vi của chị ấy dẫn đến ngày hôm nay ảnh hưởng rất nhiều từ gia đình thì em đồng ý.

Gia đình là một trong những nhân tố ảnh hưởng đến hành vi của chị Hương rất nhiều. Câu chuyện của chị Hương cũng là một số trường hợp xung quanh. Nếu như chị Hương được gia đình quan tâm nhiều hơn…Em đọc qua thì thấy khi chị ấy về nhà thì cũng được anh em, mọi người yêu thương, động viên nhưng chưa thật sự quan tâm nhiều.”

Riêng về bố mẹ thì có thể họ là nông dân chân chất hiền lành nên không lường trước được những nguy hiểm khó khăn. Họ chỉ tin tưởng là con họ ra ngoài có thể học hỏi được ở xã hội kinh nghiệm sống. Tin tưởng nên không quan tâm nhiều.”

Sao Mai cho biết hiện tại nơi vùng quê, nhiều các cô gái mới lớn có cuộc sống như thế. Tuy nhiên, sự khác biệt giữa những cô gái này và Đoàn Thị Hương là “gia đình”, điều mà Mai gọi là sự may mắn.

“Hiện tại họ may mắn hơn Hương vì họ kịp có bàn tay của gia đình. Bây giờ họ đang được ở bên gia đình chứ không đến mức gây ra hậu quả như chị Hương. Nhưng họ đã từng gặp phải những tình trạng tin tưởng vào những anh chàng ngoại quốc.”

‘Mong Hương thành khẩn’

Những sự giúp đỡ dành cho Hương trong thời gian qua cũng gây nên tranh cãi ở góc độ cần hay không cần, nên hay không nên.

Kết tội một người có hành vi phạm pháp là đã khó, vì cần phải có chứng cứ phạm tội rõ ràng, minh bạch, đánh giá về một hành động xuất từ lòng hảo tâm càng khó hơn, vì nó không có một công thức nhất định.

Những người bạn trẻ này đều khẳng định họ không thể, hoặc không muốn đưa ra phán xét về hành động của cô gái, mà nếu có duyên gặp nhau, có thể họ sẽ là những người bạn tốt. Như Sao Mai chia sẻ, cô nhìn thấy Hương là một cô gái từ miền quê, khát khao có một điều kiện tốt hơn đã làm cho cô ấy phạm phải sai lầm.

Lan Anh thì mong Hương sự cố gắng vượt qua:

“Nếu được nói với Hương thì em muốn nói là có những điều mình không lường được, không làm chủ được nhưng tâm trí của mình thì mình làm chủ được. Đừng bi quan vì nếu vô tội, bạn không có gì thẹn với lòng. Sự thật rồi sẽ sáng tỏ. Còn nếu có tội thật sự, tùy vào hoàn cảnh, bạn tự cân nhắc lại.”

Đoàn Thị Hương có tội hay không có tội toà án sẽ đưa ra kết luận. Đó là vấn đề pháp lý. Nhưng đối với ảnh hưởng của xã hội, thì như Sao Mai đã nói: “câu chuyện này sẽ giúp cho rất nhiều phụ nữ trẻ Việt Nam nhìn lại chính mình.”