Luật sư mà nói “ngơ”

Định An

 

Tôi không biết luật sư Vũ Tiến Vinh là ai, trình độ, danh tiếng thế nào trong giới luật sư. Nhưng khi đọc bài “Cần khép tội giết người với tất cả tài xế coi thường cảnh sát” của ông, đăng trên báo vnexpress.net số ra ngày 3/7. Tôi thực sự ngỡ ngàng, không thể ngờ một luật sư mà lại có những nhận xét về một vấn đề, hiện tượng xã hội hết sức chủ quan, quy kết hồ đồ đến vậy.

Đọc cái tiêu đề bài viết đã thấy không ổn rồi.

Mở đầu ông Vinh viết: “Cảnh tượng cảnh sát giao thông đánh đu trên ôtô xảy ra nhiều như cơm bữa ở Việt Nam. Sự việc này quá nguy hiểm và có thể nói những lần cảnh sát không bị thương tích hoặc thương tích nhẹ chỉ là may mắn, ngoài dự kiến của người phạm tội”.

Đúng là trong nhưng năm gần đây có rất nhiều vụ Cảnh sát giao thông đánh đu trên xe ôtô. Nhưng nguyên nhân vì đâu thì ông Vinh không lý giải. Ông quy kết lỗi thuộc về lái xe, họ cố ý làm như vậy - việc cảnh sát không bị thương hay thương tích nhẹ là ngoài dự kiến của người phạm tội. Đây là một quy hết sức hồ đồ, quy chụp.

Không thể khen hành động bám gương, trèo lên nắp đầu xe là dũng cảm, là bất chấp nguy hiểm vì nhiệm vụ mà đó là sự liều mạng, yếu kém về nghiệp vụ - trừ khi họ thấm nhuần bài học lấy thần mình chèn bánh pháo. Tôi chắc rằng trong các trường cảnh sát không ai dạy họ làm như thế cả.

Ông viết tiếp:“Chúng ta thấy ở nước ngoài, hành vi chống người thi hành công vụ có thể bị trấn áp ngay lập tức, thậm chí bị tiêu diệt. Tôi thầm nghĩ pháp luật họ nghiêm thế thì ai dám chống lệnh”

Hay cho ông Vinh biết một mà không biết hai. Nước ngoài ở đây là nước nào, Trung Quốc, Triều Tiên hay Mỹ, Đức, Pháp?

Đồng ý luật pháp họ nghiêm nhưng công tâm, mọi người đều bình đẳng trước pháp luật. Ai làm sai cứ theo luật mà xử, kể cả tổng thống, thủ tướng chứ không như kiểu “quan thì xử nhẹ, dân thì xử nặng”, “cán bộ làm sai xin lỗi, dân làm sai chịu trách nhiệm trước pháp luật” như ở xứ ta.

Đồng ý là hành vi chống người thi hành công vụ sẽ bị trấn áp, nhưng hãy nhìn xem những người thực thi công vụ của họ hành xử như thế nào, có tùy tiện, lộng quyền như ở ta không? Cảnh sát Mỹ, họ có khi nào làm tiền lái xe như cảnh sát giao thông Việt Nam. Thậm chí ở Việt Nam, Cảnh sát giao thông còn tìm cách bẫy người tham gia giao thông để phạt kiếm tiền (ở Hà Nội).

Nếu xác định lái xe vi phạm, thiếu gì cách để xử lý, chẳng hạn như lưu lại biển số xe phạt sau, dùng xe chuyên dụng đuổi theo… Tại sao lại cứ bất chấp nguy hiểm lao vào đầu xe rồi đổ lỗi cho người khác coi thường tính mạng mình. Nói thật, nếu cảnh sát giao thông phạt đúng người, đúng tội, không nhận mãi lộ thì chẳng ai kinh thường họ cả. Chứ một khi đã nhận tiền mãi lộ của người tham gia giao thông thì làm sao nhận được sự tôn trọng nữa. Tôi đã hơn một lần chứng kiến tài xế xe khách đưa tiền mãi lộ cho Cảnh sát giao thông, nhưng sau lưng họ chửi đồ “chó vàng”. Đấy, như thế thì lấy đâu sự tôn trọng.

Thêm nữa ông Vinh ngụy biện: “tôi không bàn đến sự đúng - sai trong việc thổi phạt, không bàn đến việc cảnh sát phải bám đu trên đầu xe ôtô là bất khả kháng hay cố tình của người thực thi công vụ khi tình huống chưa đòi hỏi phải làm như vậy. Nhưng dù nguyên nhân gì, việc tài xế không dừng xe lập tức để bảo vệ tính mạng, sức khỏe của người thực thi công vụ thì đó là hành vi giết người”.

Đọc đoạn viết trên thật khó hiểu, không bàn đến đúng sai là thế nào? Không phải chỉ có cảnh sát mà tất cả những người thực thi công vụ, trước hết là phải đúng công vụ cái đã. Anh làm sai, không đúng chức năng, thẩm quyền, gây phiền hà, khó khăn mà bảo người ta chấp hành, tôn trọng anh. Nghe thật trái khoái. Còn nữa, ở đây ông Vinh lên tiếng bảo vệ sức khỏe của người thực thi công vụ, vậy còn sức khỏe tính mạng của người tham gia giao thông thì sao. Tôi đã từng chứng kiến cảnh 4 cảnh sát giao thông đi trên hai xe đặc chủng đuổi theo 2 thanh niên đi xe gắn máy (không rõ có vi phạm hay không). Đến khi ép được hai thanh niên kia vào lề đường, lập tức họ dùng dùi cui đánh tới tấp sau đó mới lập biên bản. Tôi đem thắc mắc đó hỏi người quen làm cảnh sát giao thông, thì nhận được câu trả lời lạnh tanh, đánh cho bỏ tức.

Ông Vinh quy kết, dù nguyên nhân gì thì đó cũng là hành vi giết người. Nói như thế có khác nào áp đặt, không xét theo hoàn cảnh, tình huống. Tôi lấy ví dụ, xe đang chạy ở vận tốc cho phép, không phạm lỗi, công an chạy ra giữa đường yêu cầu dừng xe. Nếu tài xế xử lý không kịp gây tai nạn, lỗi tính thế nào ?

Ông còn yêu cầu: “Tôi cho rằng, kể cả với những vụ án tài xế bất chấp cảnh sát đang bám đu mà không dừng xe, đã xét xử xong, đang thụ án hoặc đã thụ án xong nhưng chỉ bị xử về tội chống người thi hành công vụ thì cũng phải kháng nghị hủy án, xét xử lại theo tội giết người. Việc này là bất cập nhưng cũng phải làm”

Nói như thế là ngồi trên luật đấy ông Vinh ạ. Chỉ xứ man rợ, độc tài họ mới có kiểu ưng chi xử nấy như thế.

Tôi cũng lên án hành động của lái xe khi có hành vi đe dọa tính mạng người khác chứ không riêng gì cảnh sát giao thông. Nhưng không phải vì vậy thể mà quy kết cự đoan. Theo tôi nghĩ, mà thực ra là suy nghĩ chung của rất nhiều người. Việc lái xe đâm xe vào cảnh sát giao thông, nguyên nhân gốc rễ là hậu quả của một xã hội bất công, tham nhũng dai dẳng kéo dài. Nói theo kiểu người xưa “thượng bất chính, hạ tắc loạn”.

Cuối bài ông kết luận: “Tha thứ cho tội lỗi là xúi giục sự tái phạm” - nếu chúng ta không mạnh tay thay đổi cách xử lý, việc tái phạm có thể không xảy ra nhưng tái diễn thì chắc chắn có”.

Thế nào là xử mạnh tay? Chẳng lẽ một cô gái lãnh 9 tháng tù chỉ mấy cái tát vào mặt cảnh sát giao thông chưa đủ để gọi là xử lý mạnh? Trong khi cảnh sát đánh người vi phạm nhập viện chỉ bị kỷ luật, như thế là xử mạnh hay nhẹ?

Khi những hành vi cực đoan hình thành từ những bất công, mâu thuẩn của xã hội, cách để điều chỉnh nó chỉ có thể là tìm ra nguyên nhân gốc rễ thì mới giải quyết được vấn đề. Mọi thứ khác chỉ là tạm thời.