Câu chuyện khai thác quặng mỏ bauxite và sự hiện diện của công nhân và chuyên viên Tàu cộng ở cao nguyên Trung phần Việt Nam hiện là một điểm nóng và là một đề tài đã được người dân trong nước cũng như ở hải ngoại quan tâm.
Bài viết này, qua đề tựa lần lượt nêu ra một số vấn đề "bất cập"; trong
đó những người có trách nhiệm trực tiếp hay gián tiếp của dự án, những
người đang trực tiếp điều hành nhà nước CSVN đã nêu ra, biện giải hay
phản bác những "góp ý" của người dân trong và ngoài nước trên báo chí,
phỏng vấn, hội thảo v.v… Sở dĩ có quá nhiều chuyện cần phải "bàn lại" vì
dự án khai thác quặng bauxite đã được chính Tổng bí thư đảng CS là Nông
Đức Mạnh ký kết với TC ngày 3/12/2001: "hai bên cùng tăng cường hợp tác trong dự án như Bauxite Đắk Nông, trong các dự án khuôn khổ hành lang một vành đai kinh tế..."
1. Về diện tích đất khai thác
Ngay từ đầu, với diện tích dự trù khai thác lớn lao như tại Đắk Nông gồm
6 địa điểm chiếm trên 1.900 km2, gần 1/3 diện tích của toàn tỉnh, nhưng
vẫn được giải thích là chỉ khai thác trên diện tích đất "hoang", không
có trồng cây công nghiệp như trà, cà phê, cao su v.v... Nhưng trên thực
tế, công tác di dời nhà (đuổi nhà) đã xảy ra từ năm 2007.
Hiện tại, những vụ kiện tụng vẫn còn đang tiếp diễn. Làm sao người dân
có thể chấp nhận được khi tiền bồi thường ở mức dưới giá trị của nhà và
đất đã canh tác. Một thí dụ điển hình là một gia đình có nhà và đất
chung quanh, cộng thêm một diện tích đang chờ thu hoạch có giá trị cây
đang trồng là 60 triệu đồng VN. Tất cả, được bồi thường 30 triệu, không
đủ chi phí để mua miếng đất cất nhà ở khu được di dời!
2. Vấn đề hoàn thổ và trình tự khai thác "cuốn chiếu"
Theo biện giải của Phó Thủ tướng CS Hoàng Trung Hải và mới đây nhất được
Thứ trưởng Bộ Khoáng sản lập lại là làm tới đâu lấp đất (hoàn thổ) tới
đó và cho biết là tiến trình này rất thành công ở Tàu. Xin thưa, lớp đất
mặt một khi đã được đào xới lên, dù được bảo quản kỹ lưỡng thì cũng
phải trôi mất dưới sức chảy của những cơn mưa cao nguyên như thác đổ,
nhất là từ khi nạn phá rừng xảy ra hơn 30 năm nay. Và phải lấy đất ở đâu
để lấp những vùng đã khai thác với từ 5 đến 20 thước sâu? Và hậu quả
hiện tại (2017) là diện tích ô nhiễm ngoài diện tích đang khai thác và
nhà máy, bùn đỏ đã lan tràn ra khỏi những hồ chứa và làm ô nhiễm phân
tán rộng ra tận vùng dân cư và đất ruộng đang trồng trọt. Vào năm 2016,
nguồn nước tại vùng Trị An có ghi nhận vết tích của sút, một hóa chất
phế thải của bauxite sau khi tách oxit nhôm thành phẩm.
Điều nầy đã giải thích và chứng minh rõ ràng tại sao Tàu cộng phải vội
vã đóng cửa hàng trăm khu khai thác bauxite ở nước họ, phải khăn gói
sang một nơi xa xôi để bắt đầu làm lại rất tốn kém. Và tại sao không
khai thác các khu mỏ bauxite ở gần biên giới Bắc-Trung mà phải vào tận
Cao nguyên Trung phần Việt Nam?
Có phải vì một ẩn ý chính trị gì không?
3. Vấn đề chuyên chở
Theo dự án, một đường xe lửa nối liền Đắk Nông tới Bình Thuận dài khoảng
300km và một hải cảng sẽ được thiết lập tại Kê Gà (Bình Thuận). Hai
công trình này dự kiến trong dự án, nhưng hoàn toàn không nghe nói đến
chi tiết kỹ thuật, tài chính cần cho dự án, cũng như tiến độ thi công
vào giai đoạn nào... trong lúc hai dự án Tân Rai và Nhân Cơ đã bắt đầu
đến giai đoạn xây dựng nhà máy. Có phải phải chờ 5 hay 10 năm nữa mới
bắt đầu chuyển vận alumina về TC hay không? Và cho đến tận hôm nay, cảng
Kê Gà và đường xe lửa Đắk Nông vẫn còn nằm... trên bảng vẽ!
4. Vấn đề điện năng và nguồn nước cho khai thác
Theo như dự án Nhân Cơ, nguồn điện năng dùng cho việc khai thác bauxite
để chế biến nhôm gồm việc xây dựng một nhà máy thủy điện tại Đắk Tít với
công suất 144 MW và lấy nước từ 4 hồ nước chạy dọc theo sông Serépok để
cung cấp nước cho nhà máy. Trong lúc đó, ông PTT CS Hoàng Trung Hải nói
là dự án sẽ xây dựng 3 tổ máy với công suất 3x30 MW và lấy nguồn nước
từ sông Đồng Nai và một số suối trong khu vực để lấy nước cho việc khai
thác. Như vậy, chẳng lẽ có hai dự án khai thác khác nhau ở tại Nhân Cơ!?
Người viết cũng không nghe nói đền nguồn điện và nước dùng để khai thác
công trường Tân Rai ở Lâm Đồng, mặc dù ở hai nơi nầy cùng chung một chỉ
tiêu khai thác là 600.000 tấn nhôm (ròng)/năm.
Với tính cách thông tin, hiện tại lượng điện năng dung cho toàn cõi Việt
Nam là 58 tỷ KWH, và muốn khai thác 1,2 triệu tấn nhôm/năm phải cần đến
18 tỷ KWH. Như vậy tính khả thi của của hai nguồn điện trên (nếu nằm
trong dự án) sẽ không cao nếu không nói là không tưởng.
Kết quả: Có lẽ vì không có đủ nguồn điện, cho nên cho đến hôm nay, ở hai
nhà máy chỉ tách bauxite bằng sut caustic để sản xuất ra oxit nhôm
Al2O3, chứ không sản xuất được nhôm ròng (Al) như đã ghi trong kế hoạch
của dự án ban đầu.
Còn vấn đề nguồn nước, qua các dữ kiện "chung chung" nói trên, người đọc
cũng sẽ dễ dàng nhận biết là có thể đến Tết "congo" mới hy vọng có đủ
nước để hoàn thành dự án.
Một phương pháp "tối tân" nữa mà người viết với kinh nghiệm trên 20 năm
trong lãnh vực xử lý bùn phế thải ở Hoa Kỳ chưa được biết là, bùn đỏ sẽ
được trích nước ra để còn 54,4% nước (bằng cách nào, dự án không nói
tới) và nước cùng với kiềm (sút) đã được trích ly sẽ được dùng lại để
khai thác lô quặng khác, không cần phải thêm hóa chất.
Đây quả thật là một chu trình kín ứng hợp với tiến trình toàn cầu hóa
trong việc áp dụng công nghệ sạch và xanh vì bùn đỏ sẽ được trộn lẫn với
lớp đất mặt, đất mùn(?) (ở đâu ra(?)), phân bón hữu cơ để hoàn thổ và
trồng cây công nghiệp, bảo vệ môi trường… Thật hết ý!
5. Vấn để xử lý bùn đỏ
Theo tính toán của công nghệ khai thác quặng bauxite trên thế giới,
trung bình khai thác 4 tấn quặng nguyên sinh sẽ có được 2 tấn alumina;
và từ alumina (oxit nhôm) sẽ điện phân được 1 tấn nhôm ròng. Lượng bùn
đỏ trộn lẫn với nước là khoảng độ 2 tấn.
Nếu theo như diễn giải nêu trên thì không cần phải xử lý bùn đỏ vì bùn đỏ đã được biến thành đất nông nghiệp rồi?
Vấn đề hồ chứa bùn đỏ: Theo dự án, các hồ chứa bùn đỏ đều được thiết kế
theo hệ thống thu hồi nước tuần hoàn kể trên. Lợi dụng các khu vực thung
lũng trong khu vực để xây dựng các hồ chứa quặng. Khu vực bãi chứa bùn
đỏ sẽ dựa theo "tiêu chuẩn khống chế ô nhiễm chôn lấp chất thải ô nhiễm"
của Tàu Cộng (tiêu chuẩn GB18598-2001) sử dụng giải pháp chống rò rỉ
toàn diện, để tránh khỏi tình trạng dung dịch của bùn đỏ thẩm thấu gây ô
nhiễm nguồn nước dưới lòng đất (tức là nước ngầm).
Nếu theo tiến trình xử lý bùn đỏ ở phần trên, nước trong bùn đã được thu
hồi và sử dụng lại, thì nước bùn đỏ đâu còn nữa mà phải bảo quản chặt
chẽ để tránh ô nhiễm mạch nước ngầm, cũng như trồng cây chung quanh khu
chứa bùn đỏ để tránh "sạt nở"?
6- Vấn đề giải quyết ô nhiễm nguồn nước mặt và nước ngầm
Để bảo đảm việc dung dịch trong hồ bùn đỏ không gây ảnh hưởng đến nguồn
nước, dự án Tân Rai và Nhân Cơ sẽ thiết kế bố trí 4 giếng quan sát, kiểm
tra nguồn nước lở thượng nguồn, hạ nguồn gần bùn đỏ. Hạ lưu bãi bùn đỏ
thiết kế 1 giếng đối chiếu, và bố trí 3 giếng ở hạ lưu, tổ hợp thành
kiểm tra 3 chiếu để quan sát ảnh hưởng của dung dịch ở hồ chứa bùn đỏ
đối với nguồn nước.
Xin thưa, nước rỉ của một bãi chứa bùn đỏ sẽ thấm qua các lớp đất đá bên
dưới và lần lần sẽ đi vào nguồn nước ngầm. Do tiến trình thẩm thấu từ
vài năm đến vài chục năm tùy theo điều kiện địa chất ở từng vùng, do đó
các giếng quan trắc (chứ không phải quan sát) (monitoring wells) phải
được thăm dò và đóng ở những độ sâu khác nhau để có thể thu hồi nước rỉ
trước khi nước này thấm vào mạch nước ngầm. Việc này đòi hỏi phải cần có
cuộc khảo sát sâu rộng để định vị các giếng chứ không phải đóng một vài
giếng đã được "chỉ định". Và cần phải có hàng trăm giếng chứ không phải
một vài giếng ở thượng và hạ nguồn là đủ! Và điều nầy cũng chưa hề xảy
ra ở hai nhà máy trên.
7- Vấn đề ô nhiễm không khí, bụi đỏ, mưa acid và bức xạ
Trong khi khai thác quặng nguyên sinh, bụi đỏ là nguyên nhân đầu tiên,
ảnh hưởng đến không khí trong vùng, không những ở vùng khai thác mà bụi
còn bay xa đến một chu vi rộng lớn của khu dân cư và khu trồng cây công
nghiệp của dân chúng.
Ảnh hưởng về lâu về dài đến sức khỏe của con người là các loại bịnh về
đường hô hấp vì đây là những hạt bụi li ti có đường kính dưới 8 micron
(PM8). Khi nhiễm dài hạn có thể đưa đến ung thư. Còn đối với cây trồng,
là sẽ bị phủ lớp bụi nầy, từ đó cây sẽ bị hạn chế tăng trưởng và mức thu
hoạch cũng sẽ bị giảm theo.
Thêm nữa, tiến trình khai thác sẽ nảy sinh ra khí sulfur dioxid (SO2),
và khí nầy sẽ tạo ra mưa acid, ảnh hưởng cũng không nhỏ đến cây trồng và
người dân sống chung quanh. Tất cả vấn đề trên không được nêu ra ngoài
những mỹ từ đẹp đẽ kết quả của việc khai thác bauxite là "làm tăng
thêm phúc lợi cho người dân sống trong vùng, tạo dựng đường sá, trường
học, y tế, và nhất là nâng cao đời sồng kinh tế cho người địa phương
(?)".
Về bức xạ, dự án đã khẳng quyết là các công ty nước ngoài đã phân tích
mẫu quặng ở Tân Rai và Nhân Cơ và kết quả là hoàn toàn không có phóng
xạ. Xin thưa, trong đất tự nhiên (kể cả không khí và nguồn nước) luôn
luôn có chứa các bức xạ như các tia alpha, beta, radium và có nồng độ
dao động trong khoảng 20 PicoCurie/Kg (hay L) tùy theo vùng. Và với tính
cách thông tin, nước rỉ kỹ nghệ như công trường khai thác quặng mỏ hay
các bãi rác công nghiệp có hàm lượng bức xạ cao hơn nhiều, điển hình như
tại bãi rác ở Los Angeles, bức xạ trung bình được tìm thấy trong hơn 25
năm là 40 PicoCurie/L.
Hãy nghe một người dân sống gần lò luyện nhôm của Chalco (Công ty đang
thực hiện việc khai thác ở Nhân Cơ) ở Tây Tạng, được trích dẫn trên một
bài đăng ở Mạng Lưới Hàng Động Fluoride (Fluoride Action Network) nói
rằng: "Khói bao phủ sườn đồi. Nếu chúng tôi để cừu hay lừa ra gặm cỏ,
răng của chúng trở nên vàng khè và giòn, rồi rụng hết. Gia súc của
chúng tôi chết đói, và chúng tôi mất kế sinh nhai của mình".
8- Vấn đề hợp tác khai thác
Để trấn an dư luận phản đối sự hiện diện ồ ạt của công nhân và chuyên
viên TC, nhiều cấp quyền lực của Việt Nam đã viện dẫn là có sự hợp tác
quốc tế gồm nhiều nước trên thế giới tham gia trong việc khai thác nầy
như Tàu Cộng, Nhật, Hoa Kỳ, Úc và họ kê khai công ty Alcoa, Hoa Kỳ đã có
40% cổ phần khai thác.
Xin thưa, phát ngôn viên của Alcoa là Lowry đã công bố tại London vào
ngày 28/4/2009 rằng công ty hoàn toàn không dự phần vào việc khai thác
Nhân Cơ và Tân Rai, và hiện đang nghiên cứu thăm dò địa chất và có thể
ký kết để khai thác khu Gia Nghĩa (Đắk Nông) dự trù vào năm 2012. Và dự
án nầy vần còn nằm trên bảng vẽ.
Từ đó, chúng ta thấy những bào chữa hay giải thích của "chính quyền" các
cấp đều là những hình thức chữa cháy để trấn an dư luận hay đánh lừa dư
luận mà thôi.
Hiện tại, dân số ở cao nguyên Trung phần Việt Nam tăng lên đến 4,4 triệu
(2014) so với 1,2 trước năm 1975, và trong thời điểm vừa kể, người
thiểu số chiếm gần 90% (thống kê dân số năm 2008 là 4,2 triệu). Còn mức
gia tăng gia tăng hiện tại ngày hôm nay phải là do sự nhập cư của của
người Việt và các dân tộc khác đến từ bên ngoài Cao nguyên Trung phần và
dân tộc thiểu số nguyên khai đã được ước tính trong năm 2008 là khoảng
độ 400 ngàn mà thôi. Như vậy, mức gia tăng nầy cho thấy Việt Nam đã gián
tiếp đẩy người thiểu số rời khỏi đất nước Việt Nam, bằng cớ là họ đã di
chuyển sang Lào và Cambodia từ mấy chục năm nay. Như vậy, sự gia tăng
đến từ đâu? Phải chăng họ đến từ phương bắc?
Người "công nhân" TC không phải đã định cư ở Nhân Cơ hay Tân Rai, mà họ
đã có mặt ở khắp miền đất nước từ Bắc chí Nam. Như tại công ty Nhiệt
điện Quảng Ninh đã có trên 4.000 công nhân và chuyên viên cư ngụ ở một
khu vực hoàn toàn biệt lập có cổng rào riêng và được canh gác cẩn mật do
bảo vệ cũng là người Tàu. Tương tợ như ở Công ty cổ phần nhiệt điện Hải
Phòng với trên 2000 công nhân, Công ty than Nông Sơn đã có trên 100
(2009) và vào tháng 6, 2010 tới đây đã tăng cường thêm 500 nữa. Thậm chí
Công ty Điện Đạm Cà Mau cũng đã có trên 1.000 công nhân Tàu.
Việt Nam đang đứng trước nạn khủng hoảng kinh tế và nạn thất nghiệp trầm
trọng; theo con số chính thức đã có trên 2 triệu công nhân, và trên
250.000 cử nhân, kỹ sư thất nghiệp đặc biệt là hai khu chế xuất Đồng Nai
và Sông Bé... Thế mà cũng đã có hàng ngàn công nhân nhập lậu (không có
giấy phép lao động) làm việc trong các hãng xưởng do người Tàu làm chủ
theo tin tức của Ủy ban Nhân dân tỉnh Đồng Nai.
Chính Thứ trưởng Bộ Lao động và Thương binh mới công bố là không có công
nhân nào "không có giấy phép làm việc" và các công ty đều theo đúng thủ
tục của Luật Lao động. Xin thưa, Luật Lao động có ghi rõ là mọi công
nhân hay chuyên viên nước ngoài đều phải xin giấy phép và công ty thuê
mướn phải chứng minh là loại công việc trên là cần thiết và được Bộ Lao
động cung cấp giấy phép lao động.
Xin hỏi các công nhân làm việc trên hai công trường Tân Rai và Nhân Cơ
như cất nhà, làm đường sá, làm mặt bằng, hay đào các hố rãnh v.v… Đây có
phải là những việc người công nhân Việt Nam không có khả năng làm
không?
9- Tính cách hợp pháp trong việc đấu thầu
Trong một suy nghĩ đơn giản, việc đấu thầu một công trình có tính các
quốc gia cần phải tham khảo và kêu gọi nhiều đối tác đấu thầu. Và cũng
theo Luật Lao động và chủ trương của "nhà nước" công cuộc đấu thầu cần
phải dành ưu tiên cho các công ty nội địa để thứ nhất bảo đảm công ăn
việc làm cho người dân, và thứ hai bảo vệ công cuộc phát triển và tài
nguyên của quốc gia.
Trong trường hợp hai công trình Nhân Cơ và Tân Rai, cùng với nhiều công
trình phát triển khác ở miền Bắc, sự việc không diễn ra như trên.
Theo tiến sĩ (TS) Nguyễn Thành Sơn - nguyên giám đốc Ban quản lý Dự án
Than Đồng bằng sông Hồng, Luật đấu thầu của Việt Nam quy định ngay cả
khi chọn thầu, chủ đầu tư phải soạn thảo hồ sơ mời thầu và phải được cấp
thẩm quyền phê duyệt. TS Nguyễn Thành Sơn Chất lượng nhà máy quá thấp.
Tại Trung Quốc chưa có nhà máy nào xử lý quặng bôxit tương tự của nước
ta. Họ chỉ sử dụng công nghệ hòa tách bằng hệ thống đường ống chưa được
sử dụng rộng rãi trên thế giới. Vì vậy, hai nhà máy họ xây dựng chỉ mang
tính “thử nghiệm” nên việc thiết kế, vận hành, kinh nghiệm sản xuất và
quy trình công nghệ không đảm bảo tạo nên những rủi ro vô cùng lớn cho
hai nhà máy.
Bộ chính trị đã định và dành cho TC "cái đặc quyền khai thác" (đã dành
hay đã bị hay cùng nhau hợp tác... vẫn còn là một câu hỏi lớn và bí mật
giữa hai đảng CSTC và CSVN). Mọi thủ tục tiến hành để thực hiện một công
trình khai thác và sản xuất đều vượt ra ngoài khuôn khổ của Bộ luật Môi
trường của Việt Nam là phải nộp bản Nghiên cứu Tác động Môi trường
(Enviromental Assessment Impacts - EAI) trước khi giấy phép khai thác
được chấp thuận. Nghĩa là công ty muốn khai thác phải chứng minh là quy
trình sản xuất này bảo đảm không làm đảo lộn hệ sinh thái trong vùng và
giải quyết toàn thể mọi phế thải từ không khí, đến phế thải rắn và lỏng.
Bộ chính trị còn cho thêm nhiều đặc quyền cho TC nữa là chấp nhận 35%
vật liệu xây dựng, công nhân được chuyển thẳng từ TC. Do đó, chúng ta
không ngạc nhiên khi thấy những vật liệu xây dựng và giải trí cho công
nhân đều được chở từ TC sang, thậm chí đến những bàn cầu để tiểu tiện
cũng... made in China nữa!
10- Và điều thứ mười là cung cách tuyên truyền không trung thực
Theo tuyên truyền và những "thông tin khoa học" chính thức phát ra từ
"chính quyền" qua văn bản, tuyên bố, họp báo... thì phẩm chất bauxite ổ
Việt Nam thuộc vào loại... tốt nhất trên thế giới, có hàm lượng alumina
cao và oxit silic thấp (SiO2).
Trên thực tế thì ngược lại. Quặng bauxite được khảo sát và thẩm định qua
việc ước tính tỷ lệ hai hóa chất trên qua chỉ số Silic (mSi), nghĩa là
tỷ lệ giữa alumina và silic. Và tỷ lệ này thấp đối với bauxite Việt Nam
so với các quặng mỏ khác trên thé giới. Chỉ số mSi ở Nhân Cơ từ 3,5 đến
7,8 (trung bình 4,93). Trong lúc đó, chỉ số quặng trên ở Indonesia là từ
14 đến 18, Úc, 11-20, Ấn Độ, 20-25. Do đó, tỷ lệ thu hồi Alumina rất
thấp và dĩ nhiên sự phát thải bùn đỏ càng nhiều hơn. Và phương pháp
Bayer áp dụng cho việc tách rữa nầy sẽ sử dụng nước nhiều hơn... vì phải
cần tinh luyện qua tẩy rữa nhiều lần để tăng nồng độ alumina trong
quặng. Và sút phải được dùng nhiều hơn qua nhiều giai đoạn tẩy rữa bằng
phương pháp nầy.
Đối với quặng ở Nhân Cơ, theo quy trình của dự án, thì giai đoạn 1 sẽ
đạt được alumina đạt được hàm lượng 35-39%. Sau đó, phải cần đến giai
đoạn 2 trong việc tẩy rữa bằng sút tiếp theo để có thể đạt được nồng độ
gần tinh khiết của alumina là 98,6%. Rồi sau đó mới tới giai đoạn điện
phân để cho nhôm ròng. Vì vậy chúng ta nghe nói việc khai thác bauxite ở
Nhân Cơ áp dụng theo phương pháp Bayer "ướt" là do việc sử dụng nhiều
sút qua nhiều công đoạn tẩy rữa mà thôi (và dĩ nhiên, cần thêm sút thì
cũng cần thêm nước để tẩy rữa).
Kết luận:
Từ 10 sự việc "không tử tế" xảy ra cho hai dự án trên, tất cả đã nói lên
não trạng cứng ngắt của lãnh đạo CSVN. Có thể nói không "sợ trật" là
trong bất cứ dự án nào có tính cách quốc gia ở Việt Nam hiện tại, những
"sự cố" nêu trên cũng sẽ xảy ra tương tự và điều khác biệt duy nhứt là
tên của dự án đã được thay đổi mà thôi!
Câu chuyện Tân Rai và Nhân Cơ cùng những câu chuyện phát triển khác đang
xảy ra ở Việt Nam chắc chắn sẽ còn dài dài, đã đang và sẽ báo hiệu sự
phản kháng của đủ mọi tầng lớp dân chúng ở quốc nội và hải ngoại.
Tiếng nói của người dân, đã không được chú ý, và nếu sự việc không được
giải quyết thỏa đáng, sự xáo trộn xã hội có thể bùng nổ trong một tương
lai không xa và có thể đưa đến nội loạn.
Thiết nghĩ, tiên liệu trên đây cần phải được lắng nghe và sửa sai.
Mai Thanh Truyết - Hội Bảo vệ Môi trường Việt Nam (VEPS)
Tháng 9-2017
*
Ghi chú: Với tính cách thông tin, sau đây là những thông số kỹ thuật của nhà máy sản xuất nhôm của Alcoa tại Rockdale, Texas, Hoa Kỳ.
Năng lượng: Phải đốt 16.329 tấn than/ngày. Một năm đốt hết 1,4 triệu tấn than để chạy nhà máy có công suất 500MW.
Nhu cầu nước: 8,3 triệu m3/năm
Ô nhiễm môi trường: Tạo ra 3,7 triệu tấn Carbon dioxide (CO2), 500 tấn
hạt bụi lơ lững, 10.000 tấn sulfur dioxide (SO2), 220 tấn hợp chất hữu
cơ, 720 tấn carbon monoxide (CO), 125.000 tấn tro (ash), 193.000 tấn bùn
(khô), 77 Kg thuỷ ngân, 102 kg arsenic, 51,7 Kg chì và 1,8 kg cadmium.
Các khí kể trên đã được hạn chế phát thải vào không khí qua những màng
lọc của công ty. Còn tất cả phế thải rắn và lỏng đã được xử lý theo quy
định của EPA Hoa Kỳ.
Chất thải của lò luyện kim (lò luyện phải nóng đến 1000oC và dưới một
điện cực 150.000 Amper): Cứ mỗi 1000 tấn nhôm ròng được sản xuất, phát
thải ra 20 tấn phế thải độc hại do lớp cathode bị hao mòn. Phế thải gồm
các hợp chất chứa fluor và cyanide. Đây là hai hoá chất, theo cơ quan
WHO ảnh hưởng lên hệ sinh thái là huỷ diệt hoàn toàn thực động vật trong
vùng. Còn con người hấp thụ qua đường tiêu hoá hay hô hấp sẽ làm cho
xương bị biến dạng (dị hình dị dạng) và hệ thần kinh bị hư hại. Các hiễm
họa nầy sẽ không xảy ra cho Việt Nam, vì Việt Nam mặc dù trong dự án
nói đến chỉ tiêu sản xuất là 1,2 triệu tấn nhôm ròng, nhưng trên thực tế
chỉ dừng ở giai đoạn đầu là khai thác alumina (oxid nhôm) và chuyển tải
về đàn anh nước lớn là TC để tiếp tục luyện nhôm.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét